Skip to main content
03 09 2018 | 10:12

Σε έναν χρόνο οι αποθήκες του Αυτόνομου Σταφιδικού Οργανισμού στο Κιάτο θα ζωντανέψουν

Σε έναν χρόνο οι αποθήκες του Αυτόνομου Σταφιδικού Οργανισμού στο Κιάτο θα ζωντανέψουν

Ως τα τέλη της δεκαετίας του 1960 η σταφίδα κάλυπτε πάνω από το 60% των εξαγωγών της χώρας. Ηταν ένα είδος «βαρόμετρου» για τις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις, αφού λέγεται ότι ακόμη και τα δημόσια έργα προχωρούσαν ή σταματούσαν ανάλογα με την τιμή πώλησης που εξασφάλιζε το συγκεκριμένο εθνικό προϊόν στις διεθνείς αγορές.

Οι μεγαλύτερες ποσότητες κατέληγαν στη Βρετανία, όπου την χρησιμοποιούν για την παρασκευή της πουτίγκας, του εθνικού τους γλυκίσματος. Η ζήτηση ήταν μεγάλη και η Ελλάδα κυριαρχούσε στη διεθνή οικονομία μόνο με αυτό το προϊόν, «ως η Βραζιλία με τον καφέν», κατά τη ρήση του καθηγητή Ξενοφώντα Ζολώτα.

Το σταφύλι είναι ο καρπός του αμπελιού και η καλλιέργειά του ήταν γνωστή από την αρχαιότητα. Με βάση το χρώμα του, χωρίζεται σε λευκό και κόκκινο.

Στην πρώτη κατηγορία ανήκει η σουλτανίνα και στη δεύτερη η πολιτογραφημένη ως κορινθιακή ψηλόρωγη σκούρα κόκκινη σταφίδα, η οποία ευδοκιμεί σε βόρεια και δυτική Πελοπόννησο.

Από τα γαλλικά λεγόταν raisins de Corinthe ή de Corauntz, όπως ήταν γνωστή η περιοχή κατά τον 14ο αιώνα, αλλά στη συνέχεια μεταλλάχθηκε σε συνδυασμό με την επικράτηση της αγγλικής στις διεθνείς αγορές και πλέον εμφανίζεται με πολλές παραλλαγές, όπως corauntz, currents, currence, corans...

Πλούτος

Η καλλιέργειά της αναπτύχθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και ανέδειξε την ευρύτερη περιοχή με σημείο αναφοράς την Πάτρα, που ήταν το σπουδαιότερο εξαγωγικό λιμάνι της δυτικής Ελλάδας.

Ο πλούτος όμως συγκεντρωνόταν στα χέρια λίγων επιχειρηματιών, ενώ οι οικογένειες των καλλιεργητών ζούσαν μέσα στη φτώχεια.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν οι αμπελώνες της Γαλλίας άρχισαν να ανακάμπτουν από την επιδημία φυλλοξήρας και η ελληνική παραγωγή έμενε απούλητη και οι αγρότες απλήρωτοι.

Οι αγωνιστικές κινητοποιήσεις τους, που κορυφώθηκαν τον Αύγουστο του 1895, οδήγησαν την τότε κυβέρνηση Δεληγιάννη να θεσπίσει το «παρακράτημα», τη δέσμευση του 15% της παραγωγής για άλλες χρήσεις, για να συμβάλει στην ανάκαμψη της αγοράς.

Το επόμενο κυβερνητικό σχήμα υπό τον Θεοτόκη προχώρησε στην ίδρυση Σταφιδικής Τράπεζας, που επίσης δεν έφερε λύση στο πρόβλημα, με αποτέλεσμα να εκδηλωθούν νέες, πιο έντονες αντιδράσεις των σταφιδοκαλλιεργητών, που δεν ανακόπηκαν ούτε με την ίδρυση του Αυτόνομου Σταφιδικού Οργανισμού (ΑΣΟ) το 1925, έναν ιδιότυπο φορέα ιδιωτικού δικαίου με μικρή συμμετοχή των συνεταιριστικών οργανώσεων.

Τα «Σταφιδικά» κορυφώθηκαν στις 30 Αυγούστου 1935, με τη δολοφονία δύο αγροτών και ενός 12χρονου παιδιού στη Μεσσηνία.

Ο ΑΣΟ δημιούργησε αποθήκες σε όλα τα μεγάλα παραγωγικά κέντρα της Πελοποννήσου. Μία από αυτές βρίσκεται στο Κιάτο, μια πόλη στην παραλιακή ζώνη της Κορινθίας με ρίζες που φτάνουν ώς την αρχαία Σικυώνα.

Το συγκρότημα αποτελείται από έξι κτίρια που κατασκευάστηκαν σε διαφορετικές εποχές από τα τέλη του 19ου αιώνα έως το 1955.

Αναπτύσσονται περιμετρικά σε όλο το παραλιακό οικοδομικό τετράγωνο συνολικής επιφάνειας 4,23 στρεμμάτων, το οποίο οριοθετείται από τις οδούς Καλογεροπούλου, Κοβατζή και Παπαληγούρα, καθώς και τον πεζόδρομο Αδράστου.

Μετά την κατάργηση του ΑΣΟ το 1997 περιήλθε στο τότε υπουργείο Γεωργίας και από το 2001 αποτελεί ιδιοκτησία του Δήμου Σικυωνίων.

Τα έργα

falseΤα αρχικά του ονοματεπώνυμου του πρώτου ιδιοκτήτη φιγουράρουν στα κάγκελα των παραθύρων | 

Το ζωντάνεμα του συγκροτήματος περιλαμβάνεται από το 2011 στις προτεραιότητες της σημερινής δημοτικής αρχής, που εξασφάλισε κονδύλι 2 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ και τον περασμένο Φεβρουάριο ξεκίνησαν τα έργα στα τέσσερα κτίρια της δυτικής πλευράς.

Η μελέτη εκπονήθηκε από την Τεχνική Υπηρεσία του δήμου, από την οποία προέρχονται οι πληροφορίες για την ιστορία και για την «επόμενη ημέρα» των παλιών αποθηκών, οι οποίες από το 1995 έχουν χαρακτηριστεί μνημεία της παγκόσμιας βιομηχανικής αρχιτεκτονικής με απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού.

false

Οι τέσσερις αποθήκες εφάπτονται μεταξύ τους και επικοινωνούν με εσωτερικές πόρτες. Οι τρεις πρώτες είναι κατασκευασμένες από πέτρα και διαθέτουν δίριχτες κεραμοσκεπές με φεγγίτες που εξασφάλιζαν φυσικό φωτισμό στο εσωτερικό τους.

Στις τριγωνικές προσόψεις της στέγης υπάρχει ο λογότυπος ΑΣΟ μέσα σε κύκλο, ενώ έχουν διασωθεί επιγραφές με λατινικά στοιχεία που πιθανολογείται ότι προστέθηκαν κατά την γερμανική Κατοχή.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι οι σιδερένιοι φράχτες των παραθύρων, όπου διατηρούνται τα αρχικά «Β» και «Φ», τα οποία αναφέρονται στον σταφιδέμπορο Φραντζή, που ήταν ο κατασκευαστής και πρώτος ιδιοκτήτης των αποθηκών.

Στην τεχνική έκθεση της αρμόδιας υπηρεσίας του δήμου επισημαίνεται ότι η ιδιαίτερη θέση του ακινήτου στο παραλιακό μέτωπο του Κιάτου αποκλείει την οικιστική και εμπορική χρήση του.

Η αξιοποίησή του συνδέεται με την ιστορική και αισθητική φυσιογνωμία των αποθηκών, αλλά και με τις σύγχρονες ανάγκες της πόλης στον τομέα του πολιτισμού.

Η ανακαίνιση του βιομηχανικού συγκροτήματος υλοποιείται με σεβασμό στην ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του, με σκοπό το καλοκαίρι του 2019 να ανοίξει τις πύλες του ένα πολύκεντρο πολιτισμού, όπως αυτό που είχε εγκαινιαστεί με επιτυχία στον Μύλο της Θεσσαλονίκης, χωρίς να λείπουν χώροι για συναθροίσεις κοινού και εκπαιδευτικές λειτουργίες.

Θα συμπληρώσει το παλζ που έχουν ήδη δημιουργήσει το γειτονικό Δημοτικό Μέγαρο και η Βιβλιοθήκη.

1. Μουσείο

Στην πρώτη σταφιδαποθήκη προς την πλευρά της θάλασσας προβλέπεται να λειτουργήσει μουσείο αφιερωμένο στον Λύσιππο. Ο γλύπτης, που γεννήθηκε στη Σικυώνα, θεωρείται «μαέστρος» των μπρούντζινων αγαλμάτων, ισάξιος σε ταλέντο με τον Φειδία και τον Πραξιτέλη. Διατηρούσε πολυπληθές εργαστήριο και, με βάση μαρτυρίες του Πλίνιου, είχε κατασκευάσει περίπου 1.500 έργα, από τα οποία τα 600 έφεραν αποκλειστικά την υπογραφή του. Ηταν μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας που είχε δημιουργήσει ο Αλέξανδρος, ο βασιλιάς της Μακεδονίας.

2. Αρχαίο λιμάνι

Η Σικυώνα ήταν ένα από τα τρία δωρικά κράτη της αρχαίας Κορινθίας, με σπουδαίο λιμάνι στις εκβολές του ποταμού Ασωπού. Ηταν η γενέτειρα του Κλεισθένη, κατά τη βασιλεία του οποίου η πόλη γνώρισε μεγάλη ακμή στην οικονομία αλλά και στα γράμματα. Οι Σικυώνιοι είχαν πάρει μέρος στον Τρωικό Πόλεμο, λόγω των δεσμών που διατηρούσαν με το κράτος των Μυκηνών.

3. Το θέατρο

Σπουδαίο δείγμα της ακμής της Σικυώνος από τον 5ο ώς τον 2ο π.Χ. αιώνα αποτελεί το αρχαίο θέατρο, που αποκαλύφθηκε στην περιοχή του Βασιλικού, σε μικρή απόσταση από την πόλη του Κιάτου. Χρονολογείται στα τέλη του 4ου ή τις αρχές του 3ου π.Χ. αιώνα, ενώ ανακατασκευάστηκε κατά τη ρωμαϊκή περίοδο. Εκτός από θεατρικές παραστάσεις, αποτέλεσε χώρο συγκεντρώσεων των πολιτών για τη λήψη σημαντικών αποφάσεων.

Πηγή: Χαρά Τζαναβάρα, efsyn.gr