Skip to main content
18 08 2016 | 15:28

Οι αλλαγές στα συνεχιζόμενα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης και, μέσω αυτών, η προώθηση της κτηνοτροφίας

Οι αλλαγές στα συνεχιζόμενα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης και, μέσω αυτών, η προώθηση της κτηνοτροφίας

Στις αλλαγές που έχουν έρθει στα συνεχιζόμενα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης κατά τη νέα προγραμματική περίοδο (2014-2020) και, μέσω αυτών, στην προώθηση της κτηνοτροφίας, ως κλάδου με ελλειματικό ισοζύγιο, αναφέρεται στην απάντησή του σε ερώτηση των βουλευτών του «Ποταμιού», Κατερίνας Μάρκου και Κ. Μπαργιώτα, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Βαγγέλης Αποστόλου. Μεταξύ των κινήτρων που δίνονται στους κτηνοτρόφους είναι, για παράδειγμα, ότι οι κτηνοτρόφοι των ορεινών περιοχών επιδοτούνται με 20% μεγαλύτερο κονδύλι από τα νέα Σχέδια Βελτίωσης. Επίσης, αναφέρεται στις αλλαγές στην εξισωτική αποζημίωση και σε άλλες δράσεις που περιλαμβάνονται στο νέο ΠΑΑ:

«Στο νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας (ΠΑΑ) 2014-2020 υπάρχουν σημαντικές αλλαγές σε συνεχιζόμενα Μέτρα, όπως οι ενισχύσεις για περιοχές που αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλα μειονεκτήματα (Εξισωτική). Οι αλλαγές αυτές επέρχονται λόγω του νέου Κανονιστικού πλαισίου, αλλά και της συμφωνίας μεταξύ της Ε.Ε. με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) και τα μέτρα που εντάσσονται στο «πράσινο κουτί» στην εν λόγω συμφωνία.

Η πρώτη καθοριστική αλλαγή είναι ότι οι δικαιούχοι δεν είναι μόνο οι μόνιμοι κάτοικοι των ορεινών-μειονεκτικών περιοχών, αλλά οι ενεργοί γεωργοί που έχουν γεωργική εκμετάλλευση (αγροτεμάχια-βοσκότοπο) σε ορεινές-μειονεκτικές περιοχές. Οι ενεργοί γεωργοί ορίζονται σύμφωνα με τους όρους χορήγησης της βασικής ενίσχυσης στο πλαίσιο των άμεσων ενισχύσεων του Πυλώνα Ι. Το ΠΑΑ ακολουθεί κανονιστικά τον ορισμό του ενεργού γεωργού του Πυλώνα Ι, όπως εθνικά έχει οριστεί, χωρίς να μπορεί να τον αλλάξει. Επομένως, ο δικαιούχος γεωργός της εξισωτικής αποζημίωσης δεν συνδέεται με τον τόπο κατοικίας του, αλλά με τη θέση της γεωργικής εκμετάλλευσης (αγροτεμάχια-βοσκότοπο) που κατέχει.

Σύμφωνα με τη συμφωνία με τον ΠΟΕ, δεν τίθεται γι’ αυτού του είδους τις ενισχύσεις περιορισμοί-αποκλεισμοί των δικαιούχων εφόσον είναι ενεργοί γεωργοί και κατέχουν γεωργική εκμετάλλευση σε ορεινές-μειονεκτικές περιοχές. Στη βάση αυτή καταργήθηκε και το κατώτατο όριο κατοχής εκμετάλλευσης των 20 στρεμμάτων για να κριθεί κάποιος δικαιούχος της ενίσχυσης, αλλά και τα άλλα κριτήρια επιλογής των δικαιούχων που υπήρχαν στο ΠΑΑ 2007-2013.

Το μέγιστο ύψος της ενίσχυσης κανονικά υπολογίζεται βάσει μελέτης, την οποία εκπονεί φορέας λειτουργικά ανεξάρτητος από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του ΠΑΑ. Το ύψος της ενίσχυσης υπολογίζεται στη μελέτη με βάση την απώλεια εισοδήματος και το επιπλέον κόστος, όπως αναφέρεται στην παρ. 1 του άρθρου 31 του Καν. (ΕΕ) 1305/2013. Τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται στη μελέτη θα πρέπει να είναι από αξιόπιστες πηγές, αναγνωρισμένες από την ΕΕ, όπως η Eurostat, RICA, ΕΛΣΤΑΤ.

Όσον αφορά την προώθηση της κτηνοτροφίας, σημειώνεται ότι αποτελεί μία από τις βασικές στρατηγικές επιλογές του ΥΠΑΑΤ, η οποία αποτυπώθηκε τόσο στο σχέδιο στρατηγικής του ΠΑΑ για την περίοδο 2014-2020 όσο και στο εγκεκριμένο πρόγραμμα.

Ως βασικός στόχος τέθηκε η στήριξη σε «Αγροδιατροφικά προϊόντα που έως σήμερα διαμορφώνουν αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο (κυρίως κτηνοτροφικά ή που επηρεάζουν την κτηνοτροφία)», με στόχο κυρίως την αύξηση της εγχώριας παραγωγής ή/και την αντικατάσταση των εισαγόμενων προϊόντων με συναφή ανταγωνιστικότερα (ποιότητα, χαμηλό κόστος) εγχώρια προϊόντα.

Η στρατηγική για την αγροτική ανάπτυξη την περίοδο 2014-2020 έχει ιεραρχήσει υψηλά στις επιλογές της τη μετατροπή του αρνητικού ισοζυγίου εισαγωγών-εξαγωγών στον αγροτικό τομέα σε θετικό, θέτοντας έναν διττό στόχο:

  • αφενός να παρέμβει για να διατηρήσει ή/και να βελτιώσει τα θετικά οφέλη από την αύξηση των εξαγωγών των αγροδιατροφικών προϊόντων, που ήδη εξάγονται και έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστριών χωρών και
  • αφετέρου να αυξήσει την παραγωγικότητα των προϊόντων που διαμορφώνουν αρνητικά το εμπορικό ισοζύγιο, δημιουργώντας μία εσωτερική αυτάρκεια αλλά και ενισχύοντας με τις κατάλληλες δράσεις τις προϋποθέσεις αντικατάστασης των εισαγόμενων προϊόντων με ανταγωνιστικότερα (κόστους, ποιότητας και εμφάνισης εγχώριων). (…)

Για τη δεύτερη κατηγορία προϊόντων που αφορά, κυρίως, συγκεκριμένα κτηνοτροφικά προϊόντα (βόειο και χοιρινό κρέας, καθώς και αγελαδινό γάλα) ή προϊόντα που συνδέονται άμεσα με την κτηνοτροφία (ζωοτροφές), το ΥΠΑΑΤ θα παρέμβει με μία ευρύτατη «παλέτα» δράσεων, παρεμβαίνοντας τόσο στις κτηνοτροφικές και μικτές αγροτικές εκμεταλλεύσεις όσο και στη μεταποίηση των κτηνοτροφικών προϊόντων.

Βασική προτεραιότητα αποτελεί η επίλυση:

- του διαρθρωτικού προβλήματος της ηλικιακής σύνθεσης του κτηνοτροφικού τομέα με την παροχή κινήτρων στο μέτρο των νέων γεωργών (με αυξημένα ποσά ενίσχυσης έναντι λοιπών δικαιούχων) κατά προτεραιότητα σε νέους αγροτικών και μη περιοχών που θέλουν να ασχοληθούν με την κτηνοτροφία,

- της επαγγελματικής τους κατάρτισης (μέτρο κατάρτισης) και

  • του συστήματος συμβουλών (μέτρο γεωργικών συμβουλών) που θα τους υποστηρίζει.

Επίσης, έχουν σχεδιαστεί παρεμβάσεις όσον αφορά την έμμεση μείωση του κόστους παρέχοντας κίνητρα, κυρίως, για:

  • εκσυγχρονισμούς κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, καθετοποιήσεις των αμιγών κτηνοτροφικών μονάδων και μετατροπή τους σε μικτές και δυνατότητα μεταποίησης και εμπορίας του κτηνοτροφικού προϊόντος στα μέτρα των σχεδίων βελτίωσης και της μεταποίησης
  • παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, έτσι ώστε να μειωθεί το υψηλό κόστος ενέργειας (στο μέτρο των σχεδίων βελτίωσης),
  • συλλογική χρήση και επεξεργασία αποβλήτων των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων (συνδυασμός των μέτρων για ομάδες παραγωγών και σχέδια βελτίωσης) και
  • τυπικές και άτυπες συνεργασίες (ομάδες και οργανώσεις παραγωγών, συνεργατικά σχήματα, επιχειρησιακές ομάδες)

Επίσης, έχουν σχεδιαστεί δράσεις για την ορθολογική διαχείριση βοσκοτόπων, με στόχο την αυτάρκεια σε ζωοτροφές, καθώς και δράσεις για τη διατήρηση των εγχώριων φυλών. Προτεραιότητα, επίσης, δίνεται στις καλλιέργειες που παρέχουν μεγάλη δυνατότητα υποκατάστασης εισαγωγών (λόγω υψηλής τιμής εισαγωγής) όπως οι ζωοτροφές ή λόγω της δυνατότητας ανταγωνιστικής παραγωγής τους στην Ελλάδα (π.χ. κτηνοτροφικά ψυχανθή).

Παράλληλα, έχει επισημανθεί η σημασία της κτηνοτροφίας στην παραγωγή τοπικών ποιοτικών γεωργικών προϊόντων στις ορεινές-ημιορεινές περιοχές, καθώς και τοπικών φυλών ζωικού κεφαλαίου στην ενίσχυση του δυναμικού προσαρμογής στην αλλαγή του κλίματος και στις ασθένειες.

Τέλος, σημειώνεται ότι για τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις των ορεινών περιοχών προβλέπεται η ενίσχυσή τους με υψηλότερα ποσοστά ενίσχυσης κατά 20% σε σχέση με δικαιούχους λοιπών περιοχών για επενδύσεις μέσα από τα Σχέδια Βελτίωσης.»

Πηγή φωτογραφίας: Χρηστος Χαλβαντζης