Skip to main content
05 02 2019 | 11:55

Η μεγαλύτερη έρευνα για την αγορά φρουτολαχανικών στην Ευρώπη - οι συνέπειες του Brexit

Η μεγαλύτερη έρευνα για την αγορά φρουτολαχανικών στην Ευρώπη - οι συνέπειες του Brexit

Τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές αγορές φρούτων και λαχανικών με μια ματιά εξετάζει το Ευρωπαϊκό Εγχειρίδιο Στατιστικής της FRUIT LOGISTICA 2019.

Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά τα φρούτα και τα λαχανικά, η Ευρώπη παραμένει μια από τις σημαντικότερες αγορές παγκοσμίως. Αυτό τεκμηριώνεται στο Ευρωπαϊκό Εγχειρίδιο Στατιστικής 2019, το οποίο δημοσιεύτηκε σε συνεργασία με την FRUIT LOGISTICA. Η κορυφαία εμπορική έκθεση για το παγκόσμιο εμπόριο νωπών προϊόντων λαμβάνει χώρα από τις 6 έως τις 8 Φεβρουαρίου στο Βερολίνο. Σύμφωνα με το νέο εγχειρίδιο, το 42% των φρούτων και λαχανικών που παράγονται στην Ευρώπη προέρχονται από την Ισπανία και την Ιταλία. Η Γερμανία, με ετήσιο όγκο 8,5 εκατομμυρίων τόνων, είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας φρούτων και λαχανικών με όγκο 6,5 εκατομμυρίων τόνων. Δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας είναι η Μεγάλη Βρετανία και γι' αυτό το λόγο δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο τομέας των νωπών προϊόντων παρακολουθεί με ανυπομονησία τη συζήτηση του Brexit. Ένας άλλος παράγοντας που είχε σημαντικό αντίκτυπο στη συγκομιδή και την κατανάλωση ήταν οι ακραίες καιρικές συνθήκες το 2018.

Συνολικά στην Ευρώπη παρήχθησαν το 2018 103 εκατομμύρια τόνοι, εκ των οποίων 47 εκατομμύρια τόνοι ήταν φρούτα και 56 εκατομμύρια τόνοι λαχανικά. 

Οι ευρωπαϊκές χώρες εξήγαγαν 2,47 εκατομμύρια τόνους μήλων και σχεδόν 2,64 εκατομμύρια τόνους πορτοκάλια το 2018. Όσον αφορά την Ασία, επικερδείς αγορές υπάρχουν στις δύο πολυπληθέστερες χώρες, την Ινδία και την Κίνα. Ωστόσο, οι κανονισμοί εισαγωγής κυρίως στον φυτοϋγειονομικό τομέα δυσχεραίνουν την πρόσβαση των ευρωπαϊκών προϊόντων στις αγορές, ιδίως στην Κίνα. Με πολιτική στήριξη, οι ευρωπαϊκές εμπορικές ενώσεις εργάζονται για να ανοίξουν ελκυστικές ασιατικές αγορές σε χώρες όπως η Κίνα, το Βιετνάμ, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν.

Η ευρωπαϊκή συγκομιδή φρούτων το 2018 αυξήθηκε κατά περίπου 9% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Τα πράγματα φαινόταν ακόμα πιο αισιόδοξα στην αρχή της καλλιεργητικής χρονιάς, αλλά οι ασυνήθιστα υψηλές θερινές θερμοκρασίες εμπόδισαν μια συγκομιδή ρεκόρ για το 2018.

Βέβαια, υπήρξε σημαντική μείωση των υπαίθριων λαχανικών, συμπεριλαμβανομένων των κρεμμυδιών, των καρότων και των πατατών. Από την άλλη πλευρά, υπήρξε αύξηση των κολοκυθιών και άλλων ποικιλιών που αναπτύσσονται σε θερμά κλίματα. Η παραγωγή σε θερμοκήπια ανεξάρτητα από τον καιρό αυξήθηκε επίσης σημαντικά.

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι αμφιλεγόμενες, επειδή σχεδόν κανένας άλλος τομέας δεν εξαρτάται περισσότερο από τις καιρικές συνθήκες όσο οι επιχειρήσεις νωπών προϊόντων. Οι θερμοκρασίες έχουν επίσης αντίκτυπο στην κατανάλωση. Για παράδειγμα, το καυτό καλοκαίρι του περασμένου έτους οδήγησε σε διψήφια αύξηση των πωλήσεων καρπουζιού.

Αναφορικά με τον όγκο των αγορών ανά νοικοκυριό, τα μήλα κατατάσσονται ως ο πρώτος καρπός στις περισσότερες χώρες της ΕΕ και οι ντομάτες ήταν στην κορυφή της κατηγορίας των λαχανικών. Οι μπανάνες ήταν το πιο δημοφιλές φρούτο στη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο το 2018. Πρώτο λαχανικό στη Γερμανία σε κατανάλωση είναι οι ντομάτες, όπως σε όλη την Ευρώπη, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί εξαίρεση, καθώς τα καρότα είναι τα λαχανικά με τη μεγαλύτερη κατανάλωση ανά νοικοκυριό.

Please load images  Παρόλο που κανείς δεν ξέρει ακριβώς πώς θα ρυθμιστεί το επερχόμενο Brexit, το ευρωπαϊκό στατιστικό εγχειρίδιο προσφέρει μια προεπισκόπηση των επιπτώσεων που θα μπορούσε να έχει για το εμπόριο φρέσκων προϊόντων. Η παραγωγή οπωροκηπευτικών στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι μικρότερη από 2,5 εκατομμύρια τόνους. Ενώ εισάγονται περίπου 6,5 εκατομμύρια τόνοι, ο βρετανικός όγκος εξαγωγών φρέσκων προϊόντων 0,3 εκατομμυρίων τόνων είναι αμελητέος. Αυτό συμβάλλει σε αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο άνω των 7 δισεκατομμυρίων ευρώ. Μόνο το 16% των φρούτων που καταναλώνονται στη Βρετανία παράγεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ως εκ τούτου, η βιομηχανία φρέσκων προϊόντων ανησυχεί πολύ για τις επικείμενες αποφάσεις Brexit.

Η Γερμανία είναι μακράν η πρώτη αγορά εισαγωγών στην ΕΕ. Η χώρα εισήγαγε 5,3 εκατομμύρια τόνους φρούτων και 3,2 εκατομμύρια τόνους λαχανικών το 2018. Με ποσοστό επάρκειας 38% για τα λαχανικά και 15% για τα φρούτα, η Γερμανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές.

Η Γερμανία είναι επίσης στατιστικά πολύ πιο μπροστά στην ΕΕ σε μια άλλη πτυχή. Στην πατρίδα των discount super-markets, περισσότερα από τα μισά οπωροκηπευτικά πωλούνται από την Aldi, τη Lidl και άλλα παρόμοια καταστήματα λιανικής πώλησης. Τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά στη Γαλλία, όπου το μερίδιο αγοράς που κατέχουν τα δίκτυα discount είναι πολύ χαμηλό και έχει μειωθεί ακόμη περισσότερο.

Το ευρωπαϊκό στατιστικό εγχειρίδιο δημοσιεύεται από την FRUIT LOGISTICA σε συνεργασία με την Fruitnet Media International. Περιλαμβάνει στοιχεία παραγωγής, εισαγωγών και εξαγωγών στο Βέλγιο, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Πολωνία, τη Σκανδιναβία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η τρέχουσα έκδοση αναλύει επίσης τον τομέα των discount supe-markets. Όλα τα στατιστικά στοιχεία συγκεντρώθηκαν και ερμηνεύτηκαν από την Agrarmarkt Infomations-GmbH (AMI).

Η Ελλάδα

Η Ελλάδα έχει ιδιαίτερη σχέση με πολλές χώρες της γύρω περιοχής, καθώς πρώτες χώρες σε εισαγωγή ελληνικών νωπών προϊόντων είναι η Ρουμανία και η Βουλγαρία, ενώ ακολουθεί η Γερμανία. Δύο είναι οι πιο σημαντικοί λόγοι: Οι υψηλές άμεσες επενδύσεις ελληνικών εταιρειών σε αυτές τις γειτονικές χώρες και η σημασία της περιοχής ως αγορά-στόχος των ελληνικών εξαγωγών.

Η παραγωγή φρούτων είναι πιο σημαντική από την παραγωγή λαχανικών και, επιπλέον, η παραγωγή φρούτων είναι περισσότερο προσανατολισμένη στις εξαγωγές. Η ελληνική παραγωγή λαχανικών έχει μειωθεί κατά τη διάρκεια τηςτελευταίας δεκαετίας, αν και αυτό οφειλόταν κυρίως στη μείωση της παραγωγής βιομηχανικής τομάτας. Το μεγαλύτερο μέρος των λαχανικών, όπως ντομάτες, αγγούρια, κολοκυθάκια και πιπεριές, καλλιεργούνται υπό κάλυψη - σε θερμοκήπια. Η Κρήτη είναι η ηγετική περιοχή της Ελλάδας για τη θερμοκηπιακή παραγωγή, ακολουθούμενη απότην Πελοπόννησο, τη Μακεδονία, τη Θεσσαλία, την Κεντρική Ελλάδα, την Ήπειρο και τα νησιά του Αιγαίου.

Παραγωγή νωπών φρούτων στην Ελλάδα (εκτίμηση 2018 σε χιλιάδες τόνους)

  • Πορτοκάλια 866
  • Καρπούζια 650
  • Επιτραπέζια σταφύλια 320
  • Μήλα 286
  • Ροδάκινα 244
  • Ακτινίδια 220
  • Easy peelers 175
  • Νεκταρίνια 116
  • Βερίκοκα 80
  • Άλλο 243
  • ΣΥΝΟΛΟ 3.200

Παραγωγή νωπών laxanik;vn στην Ελλάδα (εκτίμηση 2018 σε χιλιάδες τόνους)

  • Ντομάτες 540
  • Κρεμμύδια 210
  • Πιπεριές 150
  • Αγγούρια 110
  • Λάχανο 80
  • Κολοκυθάκια 75
  • Μαρούλι 65
  • Πράσινα φασόλια 65
  • Κουνουπίδι, Μπρόκολο 55
  • Άλλα 350
  • ΣΥΝΟΛΟ 1.700

Η παραγωγή φρούτων στην Ελλάδα παρέμεινε σταθερή ή ακόμη και αυξήθηκε ελαφρά μετά το 2007. Τα εσπεριδοειδή είναι ο πιο σημαντικός τομέας, αλλά επικεντρώνεται περισσότερο στα πορτοκάλια σε σύγκριση με άλλες μεσογειακές χώρες. Πολύ σημαντικά σε όγκο εξαγωγών είναι τα καρπούζια. Το ζεστό καλοκαίρι του 2018 στην Κεντρική Ευρώπη έχει προωθήσει τις εξαγωγές καρπουζιού.

Τα πυρηνόκαρπα είναι μια άλλη σημαντική κατηγορία, η παραγωγή των οποίων βρίσκεται κυρίως στη Μακεδονία. Όλα τα φρούτα της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των κερασιών, εξάγονται σε μεγάλες ποσότητες. Τα σταφύλια είναι επίσης μια σημαντική καλλιέργεια για εξαγωγές, όπου η παραγωγή έχει μετατοπιστεί σε ποικιλίες χωρίς σπόρους. Οι Έλληνες εξαγωγείς έχουν δοκιμάσει τα τελευταία χρόνια να διαφοροποιήσουν τους προορισμούς των εξαγωγών τους. Το 23% όλων των εξαγωγών φρούτων προορίζονται σε χώρες εκτός της ΕΕ. Αίγυπτος, Τουρκία, Ιορδανία και Σαουδική Αραβία έχουν υπερδιπλασιάσει τις εισαγωγές από την Ελλάδα από το 2013, αλλά το 2017 και το 2018 αυτή η τάση δεν συνεχίστηκε.

Οι εξαγωγές φρέσκων λαχανικών κατευθύνονται όλο και περισσότερο προς χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία,με τις αποστολές προς τη Γερμανία ελαφρώς μειωμένες.