Skip to main content
24 04 2017 | 11:14

Χρονιά με ανατροπές το 2017 για τα σπαράγγια

Χρονιά με ανατροπές το 2017 για τα σπαράγγια

Τους παραγωγούς της Βόρειας Ευρώπης με θερμαινόμενες καλλιέργειες σπαραγγιών ευνόησε φέτος η ήπια άνοιξη, καθώς βοήθησε τους Ολλανδούς και τους Γερμανούς να ξεκινήσουν μαζί με τους Έλληνες τη συγκομιδή και εμπορία του προϊόντος στις αρχές Μαρτίου.

Παρά το γεγονός ότι τις προηγούμενες χρονιές το ελληνικό σπαράγγι έβγαινε πρώτο στις αγορές τον Φεβρουάριο, περί τα τέλη του μήνα και έτσι απολάμβανε για περίπου ένα μήνα τις υψηλότερες τιμές από τους ανταγωνιστές του, φέτος τα πράγματα δεν ήρθαν όπως τα ήθελαν οι παραγωγοί. Ο βαρύς χειμώνας του 2017, βέβαια, βοήθησε πολύ τις στρεμματικές αποδόσεις, γιατί το σπαράγγι χρειάζεται παγωνιές για να «θρέψει» το ρίζωμα, με αποτέλεσμα να έχουμε αύξηση της παραγωγής σε σχέση με τα δύο προηγούμενα χρόνια, που οι χειμώνες ήταν ήπιοι για τα δεδομένα της Βόρειας Ελλάδας.

Επιπλέον, ο Μάρτιος του 2017 παρουσίασε υψηλές θερμοκρασίες για τις χώρες της Ευρώπης, με αποτέλεσμα να κυκλοφορήσουν στην αγορά σχεδόν ταυτόχρονα μεγαλύτερες ποσότητες σπαραγγιών από το συνηθισμένο και να μειωθούν οι τιμές. Ακόμα και η Αγγλία φαίνεται να έχει πρώιμη παραγωγή, με σπαράγγια που συγκομίστηκαν μέσα στον Απρίλιο.

Πώς διαμορφώθηκαν οι τιμές τον Μάρτιο

Σύμφωνα με όσα είπε στο Agricola ο Νίκος Παπαδόπουλος, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μεγαπλατάνου Αλμωπίας, «η παραγωγή μας φέτος ήταν κανονική, ενώ πέρυσι ήταν πολύ πρώιμη. Φέτος ξεκινήσαμε αρχές Μαρτίου και έχουμε καλή ποιότητα, αλλά οι τιμές ήταν μειωμένες. Το πρώτο δεκαήμερο  του Μαρτίου του 2016 είχαμε 4,40 ευρώ το κιλό “στήσιμο” και το δεύτερο δεκαήμερο 4,50 ευρώ το κιλό. Όμως, το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου του 2017 δεν είχαμε δεν είχαμε μπει ακόμα στην εμπορία και στο δεύτερο δεκαήμερο κλείσαμε με 4,15 ευρώ/κιλό “στήσιμο”. Αυτό που σας λέω είναι ο μέσος όρος.»

Αισιόδοξος για την πορεία του προϊόντος τον Απρίλιο, παρά την όψιμη συγκομιδή εμφανίζεται ο πρόεδρος της Ένωσης Αγροτών Συνεταιρισμένων Καβάλας «Kavala Coop», Κώστας Λεπίδας, μιλώντας στο Agricola: «Περιμέναμε μία καλή χρονιά, γατί ο χειμώνας ήταν καλός, έκανε αρκετές παγωνιές, χωρίς πολλές βροχές. Έτσι πρέπει να είναι για να ετοιμαστεί το ρίζωμα. Είναι μία πολύ καλή χρονιά ως προς την παραγωγή. Αλλά είχαμε ατυχία στις καιρικές συνθήκες από το Μάρτιο και μετά, όχι μόνο στην Ελλάδα. Δεν πήγε καλά η αγορά, καθώς δεν υπήρχε τόση ζήτηση στην Ευρώπη όσο προσφορά. Ευελπιστούμε τον Απρίλιο – και λόγω Πάσχα – να κρατηθεί η τιμή στα 4-4,50 ευρώ το κιλό.

Σίγουρα περιμέναμε να πάμε αρκετά καλύτερα, να απολαύσουμε έστω για μία χρονιά και καλή παραγωγή και καλή τιμή. Τα τελευταία χρόνια οι παραγωγοί απολαμβάνουν μόνο ένα από τα δύο. Σε κάθε περίπτωση αυτό είναι το νωπό προϊόν.»

Νέες τεχνικές καλλιέργειας που φέρνουν πρωιμότητα και παράκαμψη των παραδοσιακών καναλιών διανομής

Με τα δεδομένα που υπάρχουν σήμερα στο σπαράγγι, την πρωτοκαθεδρία του Περού το φθινόπωρο και το χειμώνα, η οποία κλονίζεται τελευταία, και την αυξανόμενη επέκταση της σπαραγγοκαλλιέργειας σε Γερμανία, Ολλανδία και Γαλλία, οι Έλληνες παραγωγοί βρίσκονται σε διαρκή αναζήτηση μεθόδων προκειμένου να τους ανταγωνιστούν με όποια μέσα διαθέτουν. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Αλμωπίας, που έχει πάρει τη σκυτάλη από τα Γιαννιτσά εδώ και μερικά χρόνια στην παραγωγή σπαραγγιών του νομού Πέλλας. Ο κ. Παπαδόπουλος μας εξιστορεί την πορεία της παραγωγής από τη δεκαετία του ’90 μέχρι σήμερα:

«Είμαι παραγωγός από το 1997. Τότε άρχισε να επεκτείνεται η σπαραγγοκαλλιέργεια από τα Γιαννιτσά στην Αλμωπία. Πλέον στα Γιαννιτσά έχει εγκαταλειφθεί πλήρως. Στην αρχή ιδρύσαμε μία ομάδα στην Πιπεριά το 1999 και μετά έγιναν οι δύο συνεταιρισμοί σε Μεγαπλάτανο και Πιπεριά, επειδή αυξήθηκε η παραγωγή. Πλέον, υπάρχει από μία μονάδα κοπής και διαλογής, ενώ συνεργαζόμαστε από κοινού για την προώθηση της παραγωγής προς εξαγωγή στη Γερμανία, μέσω συγκεκριμένου χονδρεμπόρου.

Ο συνεταιρισμός Μεγαπλατάνου αποτελείται πλέον από 25 παραγωγούς, πέρυσι παρήγαγε 130 τόνους και φέτος 170 τόνους. Εγγράφονται κάθε χρόνο νέοι παραγωγοί και ο συνεταιρισμός τους βοηθάει με τριετή χρηματοδότηση.

Επίσης, σκοπεύουμε να ιδρύσουμε δική μας Οργάνωση Παραγωγών σε σπαράγγι και κεράσι, γιατί πλέον μας διευκολύνει και ο νόμος.

Αυτό που κοιτάμε, είναι να έχουμε πρωιμότητα σε σχέση με την Ευρώπη και γι’ αυτό το λόγο κάνουμε διπλή κάλυψη, σπέρνοντας ειδικές ποικιλίες. Βέβαια και οι Ευρωπαίοι δεν κάθονται με σταυρωμένα χέρια. Φέτος μπήκαν πρώιμα σπαράγγια στην αγορά από Ολλανδούς και Γερμανούς που διαθέτουν θερμαινόμενες καλλιέργειες με φυσικό αέριο, πράγμα που έχει τεράστιο κόστος για την Ελλάδα.

Ο συνεταιρισμός, συν τοις άλλοις, χρηματοδοτεί την επέκταση της καλλιέργειας, δανείζοντας νέους παραγωγούς, όπως είπα. Φέτος θα δώσουμε συνολικά 70.000 ευρώ για εγκατάσταση 100 επιπλέον στρεμμάτων. Πρόκειται για μία πολύ κοστοβόρα καλλιέργεια στην εγκατάστασή της, περίπου 1.000 ευρώ το στρέμμα.»

Τα προβλήματα όμως στη διακίνηση και την εμπορία του προϊόντος είναι πολύ σημαντικά. Για παράδειγμα, όταν οι Α.Σ. Πιπεριάς και Μεγαπλατάνου εξήγαν μόνοι τους την παραγωγή στις λαχαναγορές της Κολωνίας και του Μονάχου «δεν είχαμε την ίδια αντιμετώπιση με τους εμπόρους», λέει ο κ. Παπαδόπουλος και προσθέτει ότι «επιλέξαμε να συνεργαστούμε με έναν καλό χονδρέμπορο για να μπορέσουμε να μείνουμε στην αγορά». Από την πλευρά της η ΕΑΣ Καβάλας, αντί να συνεργαστεί με χονδρέμπορο, αποφάσισε να εγκαταλείψει τη γερμανική αγορά, παρόλο που είχε επενδύσει με γερμανικές συσκευασίες σπαραγγιών. Ο κ. Λεπίδας λέει: «Έχουμε φύγει από τη Γερμανία, η αγορά μας πλέον είναι στη Γαλλία, Ισπανία και Ιταλία. Νομίζω ότι τα κιλά που έχουμε μέχρι τώρα είναι αρκετά για να καλύψουν τους συνεργάτες μας.

Φέτος και του χρόνου έχουμε επιχειρησιακό πρόγραμμα για επιπλέον φυτεύσεις 300 στρεμμάτων, οπότε εάν χρειαστεί θα ψάξουμε και για άλλη αγορά. Προς το παρόν δεν έχουμε πρόβλημα.

Φύγαμε από τη Γερμανία, γιατί καταλάβαμε πολύ γρήγορα ότι οι Γερμανοί χονδρέμποροι θέλουν να κάνουν και διανομή σε όλη την Ευρώπη. Οπότε αποφασίσαμε να πάμε μόνοι στις ευρωπαϊκές αγορές και να μην παίρνουν την υπεραξία οι Γερμανοί. Παράλληλα, ζητήσαμε από άλλους συνεταιρισμούς της Χρυσούπολης να συνεργαστούμε, για να έχουμε μεγαλύτερη παραγωγή σε κιλά. Δυστυχώς δεν φτιάξαμε την κοινοπραξία που θέλαμε και συνεργαστήκαμε μόνο με τον Συνεταιρισμό από το Τυχερό Έβρου. Αν κάποια στιγμή συγκεντρωθούμε όλοι οι παραγωγοί της Χρυσούπολης, θα μπορέσουμε να φέρουμε καλύτερα αποτελέσματα.»

Η σκωρίαση δεν επηρεάζει τις αποδόσεις εφόσον αντιμετωπιστεί έγκαιρα

Ανήσυχοι εμφανίστηκαν κάποιοι παραγωγοί που διαπίστωσαν προσβολή από σκωρίαση του σπαραγγιού τους κατά τους περσινούς μήνες, πριν τη διαχείμαση του φυτού. Γι’ αυτό το λόγο απευθυνθήκαμε στον Νίκο Βουδούρη, προϊστάμενο πωλήσεων Νοτίου Ελλάδος της Bayer Ελλάς: «Αυτό που μπορούμε να πούμε για το πρόβλημα της σκωρίασης είναι ότι πρέπει να υπάρχει πρόληψη και οι παραγωγοί δεν πρέπει να αφήνουν την καλλιέργειά τους να προσβληθεί από αυτή την ασθένεια, γιατί αν το πρόβλημα είναι μεγάλο μπορεί να οδηγήσει την επόμενη χρονιά σε μείωση της παραγωγής. Υπάρχουν λύσεις στο επίπεδο της φυτοπροστασίας. Εμείς έχουμε δύο εγκεκριμένα μυκητοκτόνα, το Folicur και το Luna Experience για το πρόβλημα αυτό. Η σωστή εφαρμογή των φυτοπροστατευτικών προϊόντων από την περίοδο που σταματάει η συγκομιδή και αρχίζει να αναπτύσσεται το φυτό, το καταπολεμά το πρόβλημα.

Οπότε οι παραγωγοί πρέπει να διαγνώσουν έγκαιρα το πρόβλημα και να επέμβουν με ψεκασμούς. Πάντα μετά τη συγκομιδή εμφανίζεται, εξάλλου, η ασθένεια και δεν δίνει κάποια προμηνύματα κατά τη συγκομιδή. Πάντως, υπάρχουν χρονιές με έξαρση, πράγμα που οφείλεται κυρίως σε περιβαλλοντικές συνθήκες.»

Το παράδειγμα προς αποφυγήν του Περού

Η αστάθεια και η μη προβλεψιμότητα χαρακτηρίζει τις διεθνείς αγορές του σπαραγγιού και ιδιαίτερα τις συνθήκες παραγωγής που επικρατούν κάθε χρόνο στις ανταγωνίστριες, με την Ελλάδα, χώρες.

Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό του Περού, που εμφανίστηκε να κατακτά τα προηγούμενα χρόνια τις αγορές όλου του κόσμου και κατέχει πλέον τη δεύτερη θέση μετά την Κίνα. Το θέμα είναι ότι η παραγωγή του φθίνει από το 2010 και μετά, με αποτέλεσμα να έχουν ανασάνει χώρες όπως η Ελλάδα, που η έναρξη της περιόδου συγκομιδής συμπίπτει με το τέλος του περουβιανού σπαραγγιού. Όμως, ο λόγος για τον οποίο μειώνεται η παραγωγή είναι ακόμα πιο ανησυχητικός και ουσιαστικά προμηνύει ένα ζοφερό μέλλον για πολλές περιοχές εντατικής καλλιέργειας του πλανήτη: Ο πυρήνας της περουβιανής σπαραγγοκαλλιέργειας είναι η κοιλάδα Ica, μία άνυδρη έρημος, όπου μέσα σε μερικά χρόνια έγινε καλλιεργήσιμη γη, με την υπεράντληση των υπόγειων υδάτων. Το αποτέλεσμα ήταν να εξαντληθούν τα αποθέματα νερού και οι γεωτρήσεις των αγροτών να φτάνουν σε πολλά μέτρα βάθος, πράγμα που στη συνέχεια αύξησε σε πολύ μεγάλο ποσοστό το καλλιεργητικό κόστος. Στη συνέχεια, κυρίως από το 2014 και μετά βλέπουμε μία τάση να υφαρπάζεται η γη των καλλιεργητών, μαζί με τις άδειες γεώτρησης, από  μεγάλες εταιρείες, οι οποίες μπορούν να ανταπεξέλθουν στο υψηλό κόστος, εκμεταλλευόμενες ακόμα πιο βαθιά υπόγεια νερά. Πέρυσι, σημειώθηκαν εξεγέρσεις μικροκαλλιεργητών, οι οποίοι έκαψαν σωλήνες γεωτρήσεων μεγάλων εταιρειών, καθώς, όπως λένε οι ίδιοι, αντλούν από τον υδροφόρο ορίζοντα νερό και στερεύουν τις δικές τους γεωτρήσεις, που βρίσκονται σε υψηλότερα επίπεδα του υπεδάφους.

Πηγή: Agricola, Καθημερινή, 23/4/2017