Skip to main content
24 03 2016 | 10:04

Εκ περιτροπής βόσκηση και αναχλόαση των υποβαθμισμένων βοσκότοπων με ενίσχυση 5 ευρώ το στρέμμα

Εκ περιτροπής βόσκηση και αναχλόαση των υποβαθμισμένων βοσκότοπων με ενίσχυση 5 ευρώ το στρέμμα

Ενίσχυση έως και 5 ευρώ το στρέμμα δίνει ένα νέο γεωργοπεριβαλλοντικό μέτρο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 20014-2020 αποκλειστικά για κτηνοτρόφους που βόσκουν τα κοπάδια τους σε υποβαθμισμένους βοσκότοπους.

Πρόκειται για το μέτρο «Περιβαλλοντική αναβάθμιση υποβαθμισμένων βοσκοτόπων», που ανήκει στο «Μέτρο 10.1 ενίσχυση για γεωργοπεριβαλλοντικές και κλιματικές υποχρεώσεις» και όποιος ενταχθεί θα πρέπει να το κάνει για μία πενταετία (αντίστοιχα θα παίρνει και την ενίσχυση για μία πενταετία).

Επίσης, θα έχει δύο επιλογές:

Α) Να προβεί σε αναχλόαση του βοσκότοπου, δηλαδή να εμπλουτίσει το χόρτο με σπορά διάφορων κτηνοτροφικών φυτών.

Β) Να κάνει εκ περιτροπής βόσκηση, δηλαδή κάποια στρέμματα να μένουν άθικτα και να εναλλάσσονται ανά διαστήματα με αυτά που υπόκεινται σε βόσκηση, με σκοπό να αυξηθεί η βοσκοϊκανότητα της έκτασης.

Όλα τα παραπάνω, όπως είναι προφανές, για να πετύχουν χρειάζεται περίφραξη του βοσκότοπου και γι’ αυτό το λόγο, με ξεχωριστή δράση το ΠΑΑ επιδοτεί κατά 100% την εγκατάσταση ηλεκτροφόρου περίφραξης σε όποιον κτηνοτρόφο ενταχθεί στην πρώτη δράση. Ας δούμε, όμως τις δύο δράσεις ξεχωριστά:  

Περιβαλλοντική αναβάθμιση υποβαθμισμένων βοσκοτόπων

Οι βοσκότοποι στην Ελλάδα αποτελούν κατά κανόνα ημιφυσικά οικοσυστήματα χωρίς τεχνητές εισροές (λίπανση, άρδευση) και χαρακτηρίζονται στην πλειονότητα τους ως γεωργικές περιοχές Υψηλής Φυσικής Αξίας (HNV) - περίπου το 75% της συνολικής έκτασης των βοσκοτόπων της χώρας θεωρούνται περιοχές Υψηλής Φυσικής Αξίας. Υπάρχουν ωστόσο και αρκετοί υποβαθμισμένοι βοσκότοποι, κυρίως λόγω των φυσικών τους χαρακτηριστικών όπως το φτωχό έδαφος που δυσχεραίνει την ανάπτυξη αυτοφυούς βλάστησης ώστε να εξασφαλίζεται ικανοποιητική κάλυψη και οι μεγάλες κλίσεις που σε συνδυασμό με τα έντονα καιρικά φαινόμενα που επικρατούν σε πολλές περιοχές της χώρας ευνοούν τη διάβρωση. Επιπλέον, η συμπίεση του εδάφους που αναπόφευκτα έχει επιφέρει ακόμη και η μέτριας έντασης βόσκησή τους κατά τη διάρκεια των περασμένων δεκαετιών, δυσχεραίνει τη διατήρηση τους σε καλή κατάσταση. Εξαιτίας του συνδυασμού των παραπάνω ο χαρακτήρας της Υψηλής Φυσικής Αξίας (HNV) έχει πάψει να ισχύει για μέρος των βοσκούμενων εκτάσεων.

Η δράση αφορά την ενίσχυση της βλάστησης σε υποβαθμισμένους βοσκότοπους, προκειμένου να αυξηθεί η πυκνότητα της βλάστησης, να βελτιωθεί η χλωριδική σύνθεση και να περιοριστεί η διάβρωση του εδάφους που είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα στις περιοχές αυτές.

Η Δράση θα εφαρμοστεί σε ιδιωτικούς και σε δημόσιους βοσκότοπους των οποίων η βλάστηση είναι υποβαθμισμένη σύμφωνα με όσα αναφέρονται στα κατά τόπους διαχειριστικά σχεδία βόσκησης. Ο βοσκότοπος θα πρέπει να κατέχεται νόμιμα κατ’ έτος και για όλη την περίοδο της δέσμευσης. Οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της δράσης είναι πενταετούς διάρκειας και εφαρμόζονται σε καθορισμένους βοσκοτόπους καθόλη τη διάρκεια της πενταετίας.

Στο πλαίσιο της δράσης οι δικαιούχοι αναλαμβάνουν μία από τις δύο ή και τις δύο ακόλουθες δεσμεύσεις:

  • Αναχλόαση του ενταγμένου βοσκοτόπου που συνίσταται στη σπορά ή/και φύτευση φυτικών ειδών της ελληνικής χλωρίδας που ευδοκιμούν στην περιοχή και στις απαραίτητες σχετικές καλλιεργητικές φροντίδες σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται στη μελέτη εφαρμογής. Περίφραξη του ενταγμένου βοσκοτόπου.
  • Εκ περιτροπής βόσκηση που συνίσταται στη μη βόσκηση τμήματος του βοσκότοπου επί ένα εξάμηνο ανά έτος και για όσα έτη προβλέπεται στη μελέτη εφαρμογής, ώστε να ενισχυθεί η φυσική του αναβλάστηση. Περίφραξη του ενταγμένου βοσκοτόπου.

Οι δικαιούχοι της δράσης υποχρεούνται να τηρούν στον ενταγμένο βοσκότοπο πυκνότητα βόσκησης 0,2 - 1 ΜΜΖ/Ηa προκειμένου να εξασφαλίζεται η διατήρηση της περιοχής ως Υψηλής Φυσική Αξίας (HNV), εκτός αν προβλέπονται μικρότερες πυκνότητες βόσκησης για την περιοχή από το εγκεκριμένο διαχειριστικό σχέδιο βόσκησης.

Το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής της δράσης καλύπτει όλη τη χώρα.

Η διαχείριση της δράσης θα εκχωρηθεί σε περιφερειακό επίπεδο.

Είδος στήριξης: Οι ενισχύσεις αποζημιώνουν τους δικαιούχους για το διαφυγόν εισόδημα, τις πρόσθετες δαπάνες και το κόστος συναλλαγής ως αποτέλεσμα των δεσμεύσεων που ελήφθησαν.

Δικαιούχοι: Φυσικά και νομικά πρόσωπα ή ομάδες φυσικών ή νομικών προσώπων οι οποίοι είναι κάτοχοι γεωργικής γης και εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων.

Επιλέξιμες δαπάνες: Οι ενισχύσεις χορηγούνται ετησίως για να αποζημιώνουν τους δικαιούχους για το διαφυγόν εισόδημα, τις πρόσθετες δαπάνες και το κόστος συναλλαγής ως αποτέλεσμα των δεσμεύσεων που αναλήφθησαν.

Ως πρόσθετες δαπάνες ορίζονται:

α) εργασίες εδάφους για την ετοιμασία της σποροκλίνης,

β) εργασίες σποράς των νομευτικών φυτών και προμήθειας σχετικής σποράς

Ως κόστος συναλλαγής ορίζεται το κόστος για τη σύνταξη της μελέτης εφαρμογής, η εκπόνηση της οποίας είναι επιλέξιμη στο πλαίσιο και των δύο δεσμεύσεων και η οποία περιλαμβάνει:

  • Την περιγραφή και βοσκοϊκανότητα του ενταγμένου βοσκότοπου.
  • Το σχέδιο δράσης για την αναχλόαση / εκ περιτροπής βόσκηση, κατά περίπτωση, του ενταγμένου βοσκότοπου.
  • Την εκτιμώμενη αποτελεσματικότητα του σχεδίου δράσης στην βοσκοϊκανότητα του ενταγμένου βοσκότοπου

Οι δαπάνες περίφραξης είναι επιλέξιμες για ενίσχυση από το υπομέτρο «Στήριξη για μη παραγωγικές επενδύσεις».

Όροι επιλεξιμότητας: Οι βοσκότοποι της εκμετάλλευσης που θα ενταχθούν στη δράση πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

  • Να έχουν ελάχιστο μέγεθος 10 Ha (100 στρέμματα).
  • Να είναι δηλωμένοι στην πλέον πρόσφατη Ενιαία Αίτηση Εκμετάλλευσης (ΕΑΕ) του ενδιαφερομένου.
  • Να υφίσταται εγκεκριμένο διαχειριστικό σχέδιο βόσκησης από το οποίο να προκύπτει η υποβαθμισμένη κατάσταση της βλάστησης του βοσκοτόπου.
  • Να κατέχονται νόμιμα

(Ισχύοντα) ποσά και ποσοστά στήριξης: Τα ποσά στήριξης σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης υπολογισμού του ύψους ενίσχυσης είναι τα ακόλουθα:

  • Κόστος για τη σύνταξη της μελέτης εφαρμογής το οποίο ανέρχεται στα 9 €/Ha/έτος (0,9 ευρώ ανά στρέμμα)
  • Μέγιστο κόστος αναχλόασης: 50 €/Ha/έτος (5 ευρώ ανά στρέμμα)
  • Μέγιστο κόστος εκ περιτροπής βόσκησης: 50 €/Ha/έτος (5 ευρώ ανά στρέμμα)

Η εφαρμογή των δεσμεύσεων της δράσης συνεπάγεται κάποια σχετικά αυξημένα κόστη:

Α) Κόστος εκ περιτροπής βόσκησης: Στην εκ περιτροπής βόσκηση μπορεί κατά περίπτωση να παρατηρηθεί μείωση εισοδήματος κατά την διάρκεια της πρώτης διετίας (αυτό θα αποδεικνύεται από τη μελέτη εφαρμογής). Το κόστος εισοδήματος εκτιμάται με βάση την μείωση της βοσκοϊκανότητας και δεν μπορεί να ξεπερνά τα 50€/ ha/έτος.

Β) Κόστος Αναχλόασης (η ανάγκη θα αποδεικνύεται από την μελέτη εφαρμογής). Δεν θα μπορεί να ξεπερνά τα 5€/στρέμμα/έτος). Η ποσότητα του σπόρου που χρειάζεται κυμαίνεται από 5-10 κιλά ανά στρέμμα. Η εμπορική αξία ενός σακιού 50 κιλών με μείγμα σπόρων κυμαίνεται από 15-50 €. Συνεπώς η τιμή ανά κιλό είναι από 0,3 έως 0,8 € με μέση τιμή 0,55€/ κιλό. Συνεπώς η τιμή της ποσότητας σποράς υπολογίζεται στα 50 €/ha/έτος.

Περίφραξη υποβαθμισμένων βοσκοτόπων

Η δράση ανήκει στο επιμέρους «Μέτρο 4.4 - στήριξη για μη παραγωγικές επενδύσεις που συνδέονται με την επίτευξη γεωργοπεριβαλλοντικών και κλιματικών στόχων» και αφορά την αγορά και εγκατάσταση περίφραξης σε ιδιωτικούς και σε δημόσιους υποβαθμισμένους βοσκότοπους οι οποίοι προκειμένου να ενισχυθεί η βλάστηση και να αποφευχθεί η διάβρωση του εδάφους, έχουν ενταχθεί στη δράση «Περιβαλλοντική αναβάθμιση υποβαθμισμένων βοσκοτόπων» του μέτρου 10 «αγροπεριβαλλοντικές-κλιματικές ενισχύσεις».

Η δράση «Περιβαλλοντική αναβάθμιση υποβαθμισμένων βοσκοτόπων» προβλέπει συγκεκριμένες παρεμβάσεις (εκ περιτροπής βόσκηση και αναχλόαση) που απαιτούν την εγκατάσταση περίφραξης στον ενταγμένο βοσκότοπο. Η εγκατάσταση περίφραξης είναι βασική προϋπόθεση για την επιτυχία των εν λόγω παρεμβάσεων που αφορούν στην ενίσχυση της βλάστησης, στη βελτίωση της χλωριδικής σύνθεσης και στον περιορισμό της διάβρωσης του εδάφους.

Η αναγκαιότητα της περίφραξης καθώς και η χωροθέτησή της θα περιγράφονται στη μελέτη εφαρμογής της δράσης «Περιβαλλοντική αναβάθμιση υποβαθμισμένων βοσκοτόπων».

Είδος στήριξης: Η στήριξη αφορά επιχορήγηση επιλέξιμων δαπανών που όντως πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν.

Δικαιούχοι: Φυσικά και νομικά πρόσωπα ή ομάδες φυσικών ή νομικών προσώπων οι οποίοι είναι ενταγμένοι στη δράση «Περιβαλλοντική αναβάθμιση υποβαθμισμένων βοσκοτόπων» του μέτρου γεωργοπεριβαλλοντικές κλιματικές ενισχύσεις.

Επιλέξιμες δαπάνες: Η αγορά ειδικής ηλεκτροφόρου περίφραξης η οποία περιγράφεται παρακάτω:

  • Φωτοβολταϊκό σύστημα (ηλιακό πάνελ), όργανο ελέγχου, μπαταρία,
  • καλώδιο (σύρμα) φράκτη για περίφραξη (η περίφραξη μπορεί να περιλαμβάνει μέχρι 5 σειρές καλώδιο) ή πλέγμα για περίφραξη και, κατά περίπτωση, εντατήρες περίφραξης πασσάλων, τεντωτήρας συρμάτων, για να συντηρείται ευθυτενές το σύρμα μετάδοσης παλμών, σετ πόρτας (συμπεριλαμβάνονται λαβές και μονωτήρες πόρτας διπλός και αγωγού), μονωτήρας για τη στήριξη του σύρματος (σε ξύλο ή σίδερο), συνδετήρες αγωγού,
  • ξύλινοι, πλαστικοί ή μεταλλικοί πάσσαλοι.
  • Η εργασία εγκατάστασης της περίφραξης. Η δαπάνη είναι επιλέξιμη μόνο για την πρώτη εγκατάσταση της περίφραξης.

Όροι επιλεξιμότητας: Οι δικαιούχοι να είναι ενταγμένοι στη δράση «Περιβαλλοντική αναβάθμιση υποβαθμισμένων βοσκοτόπων» του μέτρου 10 «αγροπεριβαλλοντικές-κλιματικές ενισχύσεις».

Οι βοσκότοποι της εκμετάλλευσης που θα ενταχθούν στη δράση πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

  • Να είναι δηλωμένοι στην πλέον πρόσφατη Αίτηση Ενιαίας Ενίσχυσης του ενδιαφερομένου.
  • Να κατέχονται νόμιμα.
  • Να έχουν ελάχιστο μέγεθος 10 Ha.
  • Να υφίσταται εγκεκριμένο διαχειριστικό σχέδιο βόσκησης από το οποίο να προκύπτει η υποβαθμισμένη κατάσταση της βλάστησης του βοσκοτόπου.

 (Ισχύοντα) ποσά και ποσοστά στήριξης: Το ύψος ενίσχυσης ανέρχεται στο 100% των επιλέξιμων δαπανών.

Πέτρος Αλεξανδρής