Skip to main content
20 03 2018 | 09:30

Καθόλου αποδοτικό το μοντέλο της βασικής ενίσχυσης, λέει το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ε.Ε.

Καθόλου αποδοτικό το μοντέλο της βασικής ενίσχυσης, λέει το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ε.Ε.

Το καθεστώς βασικής ενίσχυσης (ΚΒΕ) για γεωργούς, το οποίο εισήχθη το 2015 στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής του 2013, έχει εγγενείς περιορισμούς, σύμφωνα με νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου. Οι ελεγκτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το καθεστώς βρίσκεται σε καλό δρόμο από άποψη λειτουργίας, αλλά ότι η συμβολή του στην απλούστευση, τη στόχευση και τη σύγκλιση των επιπέδων ενίσχυσης είναι περιορισμένη.

Σκοπός του ΚΒΕ είναι να προσφέρει στους γεωργούς στήριξη του βασικού εισοδήματός τους και να συμβάλει στη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων στην ΕΕ, χωρίς να στρεβλώνονται οι αποφάσεις όσον αφορά την παραγωγή. Πρόκειται για το μεγαλύτερο καθεστώς εισοδηματικής στήριξης της ΕΕ για γεωργούς, με ετήσιες δαπάνες ύψους περίπου 18 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που διανέμεται σε περίπου 4 εκατομμύρια γεωργούς.

Μολονότι η απλούστευση αποτέλεσε κατευθυντήρια αρχή στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του 2013, οι πολύπλοκοι κανόνες που διέπουν το ΚΒΕ και τις επιλέξιμες εκτάσεις συνεπάγονταν πολυάριθμες επιλογές και εξαιρέσεις, δηλώνουν οι ελεγκτές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κανόνες που επέλεξαν να εφαρμόσουν τα κράτη μέλη ενέτειναν την πολυπλοκότητα, επιδείνωσαν τον φόρτο των εθνικών διοικήσεων και έδωσαν σε ορισμένους γεωργούς τη δυνατότητα να αποκομίσουν απροσδόκητα κέρδη.

Με τη μεταρρύθμιση επεκτάθηκαν οι κατηγορίες γης για τις οποίες μπορεί να χορηγηθεί ενίσχυση, καθώς τα κράτη μέλη ακολούθησαν διαφορετικές προσεγγίσεις για τον ορισμό βασικών όρων, όπως η «γεωργική γη» και η «γεωργική δραστηριότητα», με σκοπό την καλύτερη στόχευση της στήριξης προς τους «ενεργούς» γεωργούς.

Παράλληλα, όμως, μπορούν να ανακύψουν σημαντικά προβλήματα κατά την υλοποίηση.

Οι επιλογές των κρατών μελών επηρέαζαν επίσης σημαντικά τον βαθμό ανακατανομής της στήριξης και οι γεωργοί μπορούσαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να διατηρήσουν ιδιαιτέρως υψηλά επίπεδα στήριξης, τα οποία απέρρεαν από παρελθόντα επίπεδα επιδότησης.

Οι ελεγκτές υποστηρίζουν ότι, επειδή πρόκειται για καθεστώς που σχετίζεται κατά κύριο λόγο με τις εκτάσεις και όχι με το εισόδημα, η στήριξη του ΚΒΕ τείνει να ευνοεί τις μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις. «Το καθεστώς βασικής ενίσχυσης αποτελεί σημαντική πηγή εισοδήματος για πολλούς γεωργούς, έχει όμως εγγενείς περιορισμούς», δήλωσε ο João Figueiredo, Μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και αρμόδιος για την έκθεση. «Δεν λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες της αγοράς, τη χρήση της γεωργικής γης ή τις ειδικές περιστάσεις που ισχύουν για την εκάστοτε εκμετάλλευση, ούτε βασίζεται σε ανάλυση της συνολικής εισοδηματικής κατάστασης των γεωργών».

Τα συστήματα ελέγχου στα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη μείωσαν σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο εσφαλμένων υπολογισμών, και στο σύνολό τους οι πληρωμές δεν περιείχαν ουσιώδη σφάλματα. Εντούτοις, σε ορισμένες περιπτώσεις οι αξίες των δικαιωμάτων δεν είχαν υπολογιστεί με ακρίβεια, είχαν υπολογιστεί μόνο προσωρινά ή βάσει εκτιμήσεων.

Η Επιτροπή παρείχε στα κράτη μέλη εκτενή καθοδήγηση, αν και δεν μπορούσε πάντοτε να διασφαλίσει τη συνεπή εφαρμογή των κανόνων ούτε διέθετε σημαντικά πληροφοριακά στοιχεία παρακολούθησης. Όσον αφορά το τρέχον καθεστώς βασικής ενίσχυσης (που ισχύει μέχρι το 2020), οι ελεγκτές διατυπώνουν σειρά συστάσεων προς την Επιτροπή για την κατανομή και τον υπολογισμό των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης, τις βασικές δικλίδες ελέγχου των εθνικών οργανισμών πληρωμών, τα συστήματα της Επιτροπής για τη διάδοση πληροφοριών στα κράτη μέλη και τον ρόλο των εθνικών οργανισμών πιστοποίησης. Όσον αφορά την περίοδο μετά το 2020, οι ελεγκτές συνιστούν στην Επιτροπή να αναλύσει τους παράγοντες που επηρεάζουν το εισόδημα όλων των ομάδων γεωργών, τις ανάγκες τους για εισοδηματική στήριξη και την αξία των δημόσιων αγαθών που προσφέρουν οι γεωργοί.

Η Επιτροπή πρέπει να συνδέσει ευθύς εξαρχής τα προτεινόμενα μέτρα με κατάλληλους επιχειρησιακούς στόχους και γραμμές αναφοράς, έναντι των οποίων να μπορούν να συγκρίνονται οι επιδόσεις.

Αναλυτικότερα συμπεράσματα και συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η αρχική πρόταση της Επιτροπής απέβλεπε στην απλούστευση του καθεστώτος των άμεσων ενισχύσεων. Πράγματι, η αρχική πρόταση της Επιτροπής περιείχε λιγότερες επιλογές και ήταν ως εκ τούτου πιο απλή. Ωστόσο, κατά τη διαδικασία ισότιμης συμμετοχής στη νομοθετική διαδικασία προστέθηκαν και άλλες επιλογές, κι έτσι η πολυπλοκότητα των κανόνων αυξήθηκε. Όσον αφορά τη στόχευση, το Καθεστώς Βασικής Ενίσχυσης (ΚΒΕ) επιτρέπει στα κράτη μέλη να παρέχουν στοχευμένη στήριξη είτε αποκλείοντας τους γεωργούς που δεν έχουν ιδιαίτερη ανάγκη εισοδηματικής στήριξης είτε διαφοροποιώντας τη βασική ενίσχυση. Η περαιτέρω στόχευση της στήριξης γίνεται μέσω άλλων καθεστώτων: αναδιανεμητική ενίσχυση, ενίσχυση σε νέους γεωργούς, καθεστώς μικροκαλλιεργητών ή προαιρετική συνδεδεμένη στήριξη. Ενώ κάποια κράτη μέλη έχουν να επιδείξουν σημαντικό βαθμό στόχευσης, σε άλλα κράτη μέλη η στόχευση γίνεται σε μικρότερη έκταση.

Όσον αφορά τη σύγκλιση, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1307/2013, τα κράτη μέλη είχαν τρεις επιλογές όσον αφορά την εφαρμογή της διαδικασίας εσωτερικής σύγκλισης [κατ’ αποκοπήν μοντέλο από το 2015, πλήρης σύγκλιση έως το 2019 και μερική σύγκλιση («λειτουργία σήραγγας»)].

Ως εκ τούτου, ο αντίκτυπος και οι επιδράσεις της εφαρμογής μπορεί να διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών. Επίσης, η εφαρμογή της περιφερειοποίησης έπαιξε σημαντικό ρόλο στο επίπεδο της σύγκλισης που επιτεύχθηκε εν τέλει.

Με την εξαίρεση των Κάτω Χωρών και του Ηνωμένου Βασιλείου (Σκοτία), οι έλεγχοι συμμόρφωσης που διενήργησε η Επιτροπή οδήγησαν σε παρόμοια διαπίστωση. Οι διαδικασίες συμμόρφωσης βρίσκονται σε εξέλιξη. Τυχόν δημοσιονομικός κίνδυνος για τον προϋπολογισμό της ΕΕ λόγω σφαλμάτων και αδυναμιών στη λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου που σχετίζονται με το ΚΒΕ θα καλυφθεί μέσω δημοσιονομικών διορθώσεων οι οποίες θα εφαρμοστούν έως ότου ληφθούν κατάλληλα διορθωτικά μέτρα που θα διασφαλίζουν τη νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών στο πλαίσιο του ΚΒΕ.

Σύσταση 1

Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει, αφενός, ότι τα κράτη μέλη εφαρμόζουν με τον ενδεδειγμένο τρόπο τις βασικές δικλίδες ελέγχου και, αφετέρου, ότι θα διορθώσουν τα δικαιώματα βασικής ενίσχυσης στις περιπτώσεις που η αξία τους έχει επηρεαστεί σημαντικά είτε από τη μη εφαρμογή των σχετικών κανόνων είτε από την απουσία επικαιροποιημένων πληροφοριών για τη χρήση της γης.

  • Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση της σύστασης: 2018

Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύσταση και θεωρεί ότι την εφαρμόζει ήδη μέσω των κατευθυντήριων οδηγιών που εκδίδει, της παρακολούθησης που πραγματοποιεί και των διαδικασιών ελέγχου συμμόρφωσης. Όταν διαπιστώνονται σφάλματα και αδυναμίες στη λειτουργία βασικών δικλίδων ελέγχου, η Επιτροπή ζητά από τα κράτη μέλη να λάβουν διορθωτικά μέτρα και παρακολουθεί την υλοποίησή τους από τα κράτη μέλη. Επίσης, η Επιτροπή παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες και συμβουλές στα κράτη μέλη σχετικά με την ορθή εφαρμογή αυτών των βασικών δικλίδων ελέγχου.

Οι άμεσες ενισχύσεις, όπως και το σύνολο των δαπανών στο πλαίσιο του ΕΓΤΕ, υλοποιούνται βάσει της αρχής της επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών. Για να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή του καθεστώτος βασικής ενίσχυσης, τα κράτη μέλη έχουν την ευθύνη να γνωστοποιούν δεόντως στοιχεία και έγγραφα στην Επιτροπή στο πλαίσιο της τήρησης των υποχρεώσεων που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1307/2013. Η Επιτροπή παρείχε σαφείς και συνεπείς κατευθυντήριες και ερμηνευτικές οδηγίες, οι οποίες, εφόσον είναι γενικού ενδιαφέροντος, διατίθενται σε όλα τα κράτη μέλη μέσω του CIRCABC.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι είχε ορίσει αυτό που όφειλαν να πράξουν οι οργανισμοί πιστοποίησης. Το ελεγκτικό έργο που όφειλαν να φέρουν σε πέρας οι φορείς πιστοποίησης για το φορολογικό έτος 2016 (ημερολογιακό έτος 2015) καθορίζεται με σαφήνεια στις κατευθυντήριες οδηγίες αριθ. 2 και 3.

Σύσταση 2

Η Επιτροπή πρέπει:

α) Να προβεί σε επανεξέταση και απολογισμό της αποτελεσματικότητας των συστημάτων που διαθέτει για τη διάδοση των πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών, με σκοπό να μεγιστοποιηθεί η συνεπής ερμηνεία και εφαρμογή του νομικού πλαισίου του ΚΒΕ.

β) Να εξετάσει, ενόψει μελλοντικής νομοθετικής πρότασης, επιλογές που θα της επέτρεπαν να επιβάλλει στα κράτη μέλη τη διαβίβαση βασικών πληροφοριών σχετικά με την εφαρμογή των καθεστώτων άμεσης στήριξης.

γ) Να αποσαφηνίσει τους ρόλους που αναλαμβάνουν η Επιτροπή και οι οργανισμοί πιστοποίησης, αντίστοιχα, όσον αφορά τον έλεγχο της ύπαρξης αποτελεσματικών βασικών δικλίδων ελέγχου και του υπολογισμού των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης σε κεντρικό επίπεδο.

  • Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση της σύστασης: 2018

α) Η Επιτροπή δεν αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύσταση καθώς, σύμφωνα με την αρχή της επιμερισμένης διαχείρισης, η εφαρμογή της συνεπούς ερμηνείας του νομικού πλαισίου του ΚΒΕ συνιστά ευθύνη των κρατών μελών. Κάθε ερμηνεία και σχετική πληροφορία κοινοποιείται στα κράτη μέλη στο πλαίσιο της επιτροπής άμεσων ενισχύσεων και τα σχετικά έγγραφα μεταφορτώνονται στο CIRCABC, το οποίο είναι επίσης διαθέσιμο στα κράτη μέλη. Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει λάβει τα κατάλληλα μέτρα για τη διάδοση των πληροφοριών και τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας της συνεπούς ερμηνείας στα κράτη μέλη, και, ως εκ τούτου, θεωρεί ότι περαιτέρω μεγιστοποίηση εκφεύγει των δυνατοτήτων της.

β) Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύσταση. Η Επιτροπή αναγνωρίζει τη σπουδαιότητα της διαβίβασης βασικών πληροφοριών σχετικά με την εφαρμογή των καθεστώτων άμεσης στήριξης. Ωστόσο, στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις αναφορικά με νομοθετικές προτάσεις για την περίοδο μετά το 2020. Επίσης, ήδη βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, η Επιτροπή μπορεί να προσφύγει σε επίσημα ένδικα μέσα. Ορισμένες υφιστάμενες διατάξεις επιτρέπουν στην Επιτροπή να αναστέλλει πληρωμές, να κρίνει μη παραδεκτές επακόλουθες δηλώσεις δαπανών και να κινεί διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση. Σε περίπτωση συστημικών και σοβαρών ζητημάτων μη συμμόρφωσης, η Επιτροπή μπορεί επίσης να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει, η οποία μπορεί να προετοιμαστεί, εάν κριθεί σκόπιμο, μέσω του ανοίγματος φακέλου EU Pilot, με τη δυνατότητα επιβολής κύρωσης (κατ’ αποκοπήν ποσού ή χρηματικής ποινής) από το ΔΕΕ σε περίπτωση μη εκτέλεσης της πρωτόδικης απόφασης. Η απόφαση σχετικά με το κατάλληλο μέσο εξαρτάται από την αξιολόγηση της κάθε περίπτωσης χωριστά και από το ισχύον νομικό πλαίσιο.

γ) Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύσταση. Σε σχέση με τους αντίστοιχους ρόλους της Επιτροπής και των οργανισμών πιστοποίησης, η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει εφαρμοστεί, καθόσον οι απαιτήσεις για το ελεγκτικό έργο των οργανισμών πιστοποίησης σχετικά με τα δικαιώματα (έλεγχος της διαδικασίας χορήγησης των πρώτων δικαιωμάτων και έλεγχος των υπολογισμών της αξίας των δικαιωμάτων κατά το πρώτο έτος χορήγησης· και ο έλεγχος των χορηγήσεων τυχόν νέων δικαιωμάτων, ακυρώσεων δικαιωμάτων, σύγκλισης κ.λπ. σε μεταγενέστερα έτη) ορίζονται με σαφήνεια στις κατευθυντήριες γραμμές αριθ. 2 και 3 για το οικονομικό έτος 2016 και μετά. Σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα ελέγχου, θα πρέπει να υπάρχουν περιθώρια άσκησης επαγγελματικής κρίσης από τους οργανισμούς πιστοποίησης. Το βασικό πλαίσιο παρέχεται στις κατευθυντήριες οδηγίες (δηλ. ότι οι διαδικασίες πρέπει να ελέγχονται σε συνδυασμό με τις δικλίδες ελέγχου που είναι ενσωματωμένες στη διαδικασία, κάνοντας παράλληλα χρήση του καταλόγου των βασικών και επικουρικών δικλίδων ελέγχου κ.λπ.) και ο οργανισμός πιστοποίησης με τη σειρά του σχεδιάζει και διενεργεί τις δικές του ελεγκτικές δοκιμασίες στα δικαιώματα.

Η Επιτροπή δράττεται αυτής της ευκαιρίας για να διευκρινίσει ότι σε περίπτωση που το θεσμικό πλαίσιο ενός κράτους μέλους δεν παρέχει στους οργανισμούς πιστοποίησης τη δυνατότητα να ελέγχουν τις διαδικασίες για τη χορήγηση και τον υπολογισμό των δικαιωμάτων, το έργο των φορέων των κρατών μελών (οργανισμών πληρωμών, οργανισμών πιστοποίησης ή άλλων φορέων που είναι υπεύθυνοι για τους υπολογισμούς των δικαιωμάτων) υποβάλλεται σε ελέγχους συμμόρφωσης προκειμένου να αξιολογηθεί κατά πόσον εφαρμόζονται το ισχύον νομικό πλαίσιο και οι σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες.

Η αρχική πρόταση της Επιτροπής απέβλεπε στην απλούστευση του καθεστώτος των άμεσων ενισχύσεων. Πράγματι, η αρχική πρόταση της Επιτροπής περιείχε λιγότερες επιλογές και ήταν ως εκ τούτου πιο απλή. Ωστόσο, κατά τη διαδικασία ισότιμης συμμετοχής στη νομοθετική διαδικασία προστέθηκαν και άλλες επιλογές, κι έτσι η πολυπλοκότητα των κανόνων αυξήθηκε.

Σε περίπτωση που προκύπτει απροσδόκητο κέρδος λόγω συνθηκών που δημιουργούν τεχνητά γεωργοί, προκειμένου να εξασφαλίσουν πολύ υψηλές αξίες δικαιωμάτων ενίσχυσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόζουν τη ρήτρα καταστρατήγησης, που σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να παρέχεται κανένα πλεονέκτημα στους εν λόγω γεωργούς.

Επίσης, οι γεωργοί που εξασφαλίζουν υψηλής αξίας δικαιώματα ενίσχυσης συγκεντρώνοντας το ποσό αναφοράς σε μικρότερη έκταση θα υπόκεινται σε υψηλότερη μείωση της αξίας των οικείων δικαιωμάτων ενίσχυσης ως αποτέλεσμα της διαδικασίας εσωτερικής σύγκλισης.

Σύσταση 3

Πριν από την υποβολή οποιασδήποτε πρότασης για τον μελλοντικό σχεδιασμό της ΚΓΠ, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει την εισοδηματική κατάσταση όλων των ομάδων γεωργών και να αναλύσει τις ανάγκες τους για στήριξη του εισοδήματος, λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα κατανομή της ενωσιακής και εθνικής στήριξης, το γεωργικό δυναμικό της γης, τις διαφορές των εκτάσεων που προορίζονται κυρίως για γεωργική παραγωγή ή συντήρηση, το κόστος και τη βιωσιμότητα των γεωργικών δραστηριοτήτων, το εισόδημα από την παραγωγή τροφίμων και άλλων γεωργικών προϊόντων, καθώς και από μη γεωργικές πηγές, τους παράγοντες αποδοτικότητας και ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και την αξία των δημόσιων αγαθών που παρέχουν οι γεωργοί. Η Επιτροπή πρέπει να συνδέσει ευθύς εξαρχής τα προτεινόμενα μέτρα με κατάλληλους επιχειρησιακούς στόχους και γραμμές αναφοράς, με τα οποία να μπορούν να συγκρίνονται οι επιδόσεις της στήριξης.

  • Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση της σύστασης: 2019

Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη συγκεκριμένη σύσταση. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας», της 29ης Νοεμβρίου 2017, προτείνεται ένα νέο μοντέλο λειτουργίας της ΚΓΠ, στο πλαίσιο του οποίου η Ένωση θα πρέπει να ορίσει τις βασικές παραμέτρους πολιτικής (στόχοι της ΚΓΠ, γενικοί τύποι παρέμβασης, βασικές απαιτήσεις), ενώ τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη και να επιδείξουν μεγαλύτερη λογοδοσία όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο επιτυγχάνουν τους στόχους οι οποίοι θα πρέπει να παρουσιάζονται και να αιτιολογούνται στο πλαίσιο ενός στρατηγικού σχεδίου για την ΚΓΠ.

Η εκτίμηση επιπτώσεων στην οποία θα βασιστεί η πρόταση της Επιτροπής για την ΚΓΠ μετά το 2020 θα λάβει υπόψη όλα τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σχετικά με τις έως τώρα επιδόσεις της πολιτικής και θα αξιοποιήσει τις πληροφορίες αυτές κατά την ανάλυση συγκεκριμένων λύσεων για το μέλλον. Ειδικότερα, η Επιτροπή θα προβεί σε ανάλυση της τρέχουσας διανομής και στόχευσης της εισοδηματικής στήριξης ανά μέγεθος εκμετάλλευσης και τεχνικοοικονομικό προσανατολισμό, λαμβάνοντας υπόψη το εισόδημα που προκύπτει από γεωργικές δραστηριότητες.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η ΚΓΠ στηρίζει το εισόδημα των γεωργών μέσω της στήριξης της γεωργικής δραστηριότητας (στρεμματική στήριξη, μερικές τομεακές ενισχύσεις, επενδύσεις, μέτρα για την αγορά, περιβαλλοντικές δραστηριότητες σε γεωργικές περιοχές). Ως εκ τούτου, όσον αφορά το ΚΒΕ, είναι σκόπιμο να επικεντρωθούμε στο εισόδημα που προέρχεται από γεωργικές δραστηριότητες. Επίσης, η ανακοίνωση της Επιτροπής προβλέπει τη στόχευση των «πραγματικών γεωργών», δηλαδή εκείνων που ασκούν ενεργά τη γεωργική δραστηριότητα για να κερδίζουν τα προς το ζην. Ο διττός χαρακτήρας των στόχων των άμεσων ενισχύσεων αποτυπώνει την αναγνώριση του «δισυπόστατου» της παροχής προϊόντων της αγοράς και δημόσιων αγαθών και ως εκ τούτου τις δυσκολίες που παρουσιάζει η διενέργεια ορθής οικονομικής αποτίμησης όλων των δημόσιων αγαθών που παρέχουν οι γεωργοί.

Ωστόσο, κατά την εκτίμηση της σημασίας που έχει η εισοδηματική στήριξη συνολικότερα θα συνεκτιμηθούν και άλλα έσοδα που προκύπτουν από μη γεωργικές δραστηριότητες, που βασίζονται σε γεωργικούς παράγοντες (όπως ο αγροτουρισμός). Δεδομένου ότι η εκτίμηση επιπτώσεων βρίσκεται ακόμη στο αρχικό της στάδιο, δεν είναι ακόμη δυνατό να προσδιοριστεί εάν θα λάβει υπόψη όλους τους παράγοντες που αναφέρονται στη σύσταση.

Τέλος, η Επιτροπή, προκειμένου να μην προδικάσει τα αποτελέσματα της προαναφερθείσας εκτίμησης επιπτώσεων, δεν μπορεί, στο παρόν στάδιο, να κάνει δεκτή τη σύσταση να συνδέσει ευθύς εξαρχής τα προτεινόμενα μέτρα με κατάλληλους επιχειρησιακούς στόχους και γραμμές αναφοράς, με τα οποία να μπορούν να συγκριθούν οι επιδόσεις της στήριξης. Ωστόσο, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με «Το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας», ο τρόπος με τον οποίο θα γίνεται η αξιολόγηση των διαφόρων τύπων παρέμβασης, συμπεριλαμβανομένης, όταν κρίνεται σκόπιμο, της εισοδηματικής στήριξης, θα αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης.

Σημείωση

Το Καθεστώς Βασικής Ενίσχυσης εφαρμόζεται στο Βέλγιο, τη Δανία, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Κροατία, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία, την Πορτογαλία, τη Σλοβενία, τη Φινλανδία, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Τα υπόλοιπα κράτη μέλη, τα οποία προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004 ή το 2007, εφαρμόζουν παρόμοιο καθεστώς, μεταβατικής όμως φύσης, το καθεστώς ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης.

Η ειδική έκθεση αριθ. 10/2018 με τίτλο «Καθεστώς βασικής ενίσχυσης για τους γεωργούς – σε καλό δρόμο από άποψη λειτουργίας, με περιορισμένη όμως συμβολή στην απλούστευση, τη στόχευση και τη σύγκλιση των επιπέδων ενίσχυσης» είναι διαθέσιμη στα ελληνικά εδώ.