Skip to main content
30 04 2018 | 12:06

Σύσκεψη στο Ηράκλειο για την κλιματική αλλαγή και τη λειψυδρία – οι επιπτώσεις στην ύδρευση στην Κρήτη

Σύσκεψη στο Ηράκλειο για την κλιματική αλλαγή και τη λειψυδρία – οι επιπτώσεις στην ύδρευση στην Κρήτη

Η 1η σύσκεψη με θέμα «Κλιματική αλλαγή και Λειψυδρία – Οι επιπτώσεις στην ύδρευση», πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο την Παρασκευή, 27 Απριλίου 2018, με πρωτοβουλία της ΝΔ και του Προέδρου κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, υπό την ευθύνη του Γραμματέα ΠΕ ΝΔ – Βουλευτή Ηρακλείου κ. Λευτέρη Αυγενάκη.

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία με στόχο την αποτελεσματική διαχείριση του προβλήματος της λειψυδρίας στην Κρήτη και την εξεύρεση μακροπρόθεσμων και βιώσιμων λύσεων. Στην 1η σύσκεψη συζητήθηκαν οι επιπτώσεις της λειψυδρίας στην ύδρευση στην Κρήτη και μίλησαν ακαδημαϊκοί, εκπρόσωποι αρμόδιων φορέων, καθώς και υπηρεσιακοί παράγοντες, οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε θέματα διαχείρισης υδάτινων πόρων:

  • κ. Λευτέρης Αυγενάκης, Γραμματέας ΝΔ-Βουλευτής Ηρακλείου.
  • Καθ. κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης, ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Συντονιστή Ερ. Μονάδας Οικονομικής Περιβάλλοντος & Αειφόρου Ανάπτυξης, Σύμβουλο Προέδρου ΝΔ για περιβαλλοντικά θέματα.
  • Καθ. κ. Βασίλης Διγαλάκης, Πολυτεχνείο Κρήτης, Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών, πρώην Πρύτανης.
  • κ. Θεανώ Βρέντζου, Αντιπεριφερειάρχης Κοινωνικής Πολιτικής.
  • κ. Γιώργος Μαρινάκης, Δήμαρχος Ρεθύμνου, Πρόεδρος Ένωσης ΔΕΥΑ.
  • κ. Αριστόδημος Χατζηδάκης, Πολ. Μηχανικός, Μέλος Δ.Σ. ΟΑΚ.
  • κ. Ιωάννης Ρασούλης, Αντιδήμαρχος Ηρακλείου, Πρόεδρος ΔΕΥΑΗ.
  • κ. Γιάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων Δήμου Ηρακλείου.
  • κ. Γιώργος Αγαπάκης, ΤΕΕ, πρώην Πρόεδρος ΕΥΔΕ Αποσελέμη.
  • κ. Δημήτρης Μηλιός, MSc και Υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών στη «Διαχείριση Φυσικών Καταστροφών και Κρίσεων».
  • Δρ. Μαρίνος Κριτσωτάκης, Γεωλόγος, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Υδάτων, Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης.
  • κ. Δημήτρης Καμπουράκης, Δημοσιογράφος.

Σε αυτή την 1η σύσκεψη, πέραν των προαναφερόμενων ομιλητών, συμμετείχαν με ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις και πολλοί εκπρόσωποι φορέων της Κρήτης. Τις επόμενες μέρες θα ακολουθήσει και 2η σύσκεψη στη Μεσαρά με έμφαση στα προβλήματα της άρδευσης, καθώς κι, αμέσως μετά, 3η σύσκεψη στην Ιεράπετρα.

Τα κύρια συμπεράσματα της σύσκεψης περιλαμβάνουν:

  • «Η έλλειψη νερού είναι και επίσημα πια, ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους παγκοσμίως. Οι κίνδυνοι που αφορούν στην έλλειψη νερού σχετίζονται τόσο με οικονομικές όσο και με περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Οι κρίσεις που εγκυμονεί η έλλειψη νερού κατατάσσονται ως παγκόσμιος κίνδυνος και αναδεικνύεται ως μείζον «ρίσκο» διεθνώς, μάλιστα, ως σημαντικότερο ρίσκο από τα όπλα μαζικής καταστροφής και τους πολέμους.
  • Οι δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι πλέον ορατές και στην Κρήτη. Είμαστε μάρτυρες ακραίων καιρικών φαινομένων και των δυσμενών συνεπειών τους, τόσο στο φυσικό περιβάλλον, όσο και σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δράσης. Η Κρήτη εκτιμάται ότι θα είναι πιο ευάλωτη και θα επηρεαστεί περισσότερο από τα φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής.
  • Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεύθυνσης Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης «οι βροχοπτώσεις φέτος, σε σχέση με τον μέσο όρο των τελευταίων επτά ετών είναι περίπου 60% μειωμένες ενώ σε κάποιες περιοχές της Κρήτης το ποσοστό είναι 75%». Το 2014 σημειώθηκαν πολλές βροχοπτώσεις με τις οποίες είχαμε ικανοποιητική πλήρωση των ταμιευτήρων των φραγμάτων και λιμνοδεξαμενών. Το 2015-16 ήταν ένα ξηρό έτος, το 2016-17 οι βροχοπτώσεις ήταν σχετικά μειωμένες , αλλά φέτος 2017-18 είναι πάρα πολύ μειωμένες. Οι βροχοπτώσεις για 3η συνεχή χρονιά δεν πάνε καλά για όλη την Κρήτη. Σύμφωνα με Εθνικό Παρατηρητήριο της Αθήνας στο σταθμό του Ηρακλείου (Ανατολικά) για παράδειγμα το διάστημα Οκτ.2017 – Φεβρ. 2018 είχαμε 214 mm ενώ την αντίστοιχη περίοδο του 2016 -2017 είχαμε 454 mm, δηλαδή 53% μείωση (M.O.485). Στο Οροπέδιο Λασιθίου από 688 mm το 2017 έπεσε σε 441 mm το 2018, δηλαδή 36% μείωση σε ένα έτος.
  • Με αυτές τις κλιματολογικές συνθήκες , έχουμε μικρή αναπλήρωση τόσο στα υπόγεια όσο και στα επιφανειακά νερά. Σήμερα οι ταμιευτήρες των φραγμάτων Αποσελέμη, Φανερωμένης και Μπραμιανών διαθέτουν λίγο ή και ελάχιστο νερό!
  • Τα μέτρα, που θα μπορούσαν να παίξουν καταλυτικό ρόλο στη μείωση της αβεβαιότητας επάρκειας υδάτων στο μέλλον για την Κρήτη, πρέπει να στοχεύουν σε:
  • μείωση της χρήσης νερού άρδευσης – εφαρμογή ελλειμματικής άρδευσης
  • εξάλειψη των απωλειών δικτύων ύδρευσης–επισκευές και ανακατασκευές δικτύων
  • αύξηση της αποδοτικότητας της άρδευσης και μείωση έως εξάλειψη των απωλειών των δικτύων άρδευσης – βελτίωση δικτύων άρδευσης
  • επαναχρησιμοποίηση νερού – άρδευση, τεχνητός εμπλουτισμός κλπ
  • εξεύρεση και αξιοποίηση νέων πηγών νερού – αφαλάτωση, rain water harvesting
  • προστασία των υδάτων (υπόγειων, επιφανειακών και παράκτιων)
  • διαχείριση της ζήτησης – εξοικονόμηση νερού
  • αύξηση της προσφοράς γλυκού νερού (καρστικοί υδροφορείς, κατασκευή φραγμάτων, μεταφορά νερού)
  • επαναχρησιμοποίηση εκροών βιολογικών καθαρισμών αστικών λυμάτων
  • αξιοποίηση υφάλμυρων καρστικών πηγών περαιτέρω - αξιοποίηση των υφάλμυρων νερών
  • κατάρτιση σχεδίου αντιμετώπισης ξηρασίας πλημμυρών
  • διαφάνεια – πληροφόρηση κοινού
  • προστασία των υδροφορέων, ιδιαίτερα των καρστικών - αξιοποίηση περαιτέρω του υπόγειου δυναμικού των καρστικών υδροφορέων - Αναρρύθμιση καρστικών πηγών
  • αξιοποίηση της χωρητικότητας των υφιστάμενων υδατοταμιευτήρων- Ανάπτυξη δικτύων μεταφοράς
  • διερεύνηση αναγκών που θα καλυφθούν με μικρά τοπικά έργα.
  • Κατέστη σαφές από όλους τους συμμετέχοντες ότι υπάρχουν πολλές προτάσεις και τεχνολογικές λύσεις. Αποτελεί αδήριτη ανάγκη η διαμόρφωσης ενός ορθολογικού, ολοκληρωμένου και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, που να δίνει λύση σε μακρόχρονο ορίζοντα. Ο σχεδιασμός αυτός πρέπει να είναι απόρροια μιας ουσιαστικής αξιολόγησης όλων των δεδομένων: τεχνολογικών, περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών. Επίσης, η διαχείριση των υδάτων θα πρέπει να αντιμετωπίζεται παράλληλα με τη διαχείριση των υγρών αποβλήτων. Επίσης, τονίσθηκε ότι η Κρήτη διαθέτει και τις τεχολογικές δυνατότητες, αλλά και το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό για την υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου.
  • Επίσης, υπάρχει άμεση ανάγκη για την διαμόρφωση και εφαρμογή ενός σχεδίου ανάγκης, το οποίο να παρέχει αποτελεσματική διαχείριση και αντιμετώπιση του προβλήματος της έλλειψης νερού ύδρευσης για τη φετινή χρονιά στο Ηράκλειο και γενικότερα στην Κρήτη.
  • Σημαντική παράμετρο για την αντιμετώπιση του ζητήματος αποτελεί και το θέμα της πολυαρχίας και της αλληλεπικάλυψης αρμοδιοτήτων, με αποτέλεσμα της δημιουργία σύγχυσης και χρονοβόρων και κοστοβόρων γραφειοκρατικών διαδικασιών. Είναι αναγαία η αποσαφήνιση και απλοποίηση των αρμοδιοτήτων των εμπελκόμενων φορέων.
  • Προτάσεις από την Μελέτη (1η Αναθεώρηση) του Σχεδίου Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών του ΥΔ Κρήτης

Δράσεις ενίσχυσης, αποκατάστασης, εκσυγχρονισμού δικτύων ύδρευσης και έλεγχος διαρροών

Το μέτρο περιλαμβάνει τις ακόλουθες επιμέρους δράσεις:

  1. Καταγραφή των απωλειών για τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας των δικτύων ύδρευσης, έλεγχος και μείωση των διαρροών. Οι δράσεις αυτές πρέπει να γενικευτούν, κατά προτεραιότητα, σε όλες τις ΔΕΥΑ/Δήμους, στις οποίες παρατηρούνται απώλειες στο δίκτυο ύδρευσης μεγαλύτερες από 35%.
  2. Εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία συστημάτων τηλεελέγχου, τηλεχειρισμού.
  3. Έργα ενίσχυσης δυναμικότητας δικτύων ύδρευσης για την κάλυψη της αυξανόμενης υδρευτικής ανάγκης σε περιοχές που αντιμετωπίζουν έλλειψη ή έντονα προβλήματα ποιοτικής υποβάθμισής του νερού και δεν υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι εξασφάλισης πόσιμου νερού.
  4. Έργα αποκατάστασης/ενίσχυσης δικτύων ύδρευσης. Το μέτρο αφορά στην αποκατάσταση παλαιών φθαρμένων αγωγών ύδρευσης και στην ενίσχυση του εξωτερικού υδραγωγείου ύδρευσης για την κάλυψη αυξημένης ζήτησης σε υδρευτικές ανάγκες.
  • Αν δεν λάβουμε άμεσα, αποτελεσματικά και μακροπρόθεσμα μέτρα, η έλλειψη νερού θα είναι μη αναστρέψιμη και οι επιπτώσεις δραματικές. Η γενιά μας έχει την ευθύνη να προστατεύσει τον πλανήτη μας. Είμαστε όλοι παιδιά αυτού του πλανήτη, αυτής της χώρας, αυτού του νησιού. Δεν αρκεί μόνο εμείς οι πολιτικοί ή οι ειδικοί να ασχοληθούμε με το ζήτημα της διαχείρισης του νερού. Η χώρα, η Κρήτη ανήκει σε όλους μας. Δεν μπορούμε να επιτύχουμε τίποτε μεγάλο και ουσιαστικό για το νερό, εάν δεν συμμετέχουμε όλοι μαζί από κοινού σε αυτή την προσπάθεια. Για να σώσουμε το νερό για το παρόν και το μέλλον και για να μοιραστούμε τις ομορφιές της Κρήτης μας με τις επόμενες γενιές, οφείλουμε όλοι μαζί, να αγωνιστούμε όλοι μαζί».