Skip to main content
17 07 2019 | 14:27
του Χρήστου Αποστόλου
του Χρήστου Αποστόλου

Τα Γενετικά Τροποποιημένα τρόφιμα στις μέρες μας

Με το πέρασμα του χρόνου γίνεται όλο και πιο συχνό το φαινόμενο της εισαγωγής των γενετικών τροποποιήσεων στην υπάρχουσα βιομηχανία των τροφίμων. Ελάχιστες είναι οι έρευνες που αφορούν την ασφάλεια των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων, κάτι που δικαιολογεί την αναβλητικότητα των εταιριών για την εντατικοποιημένη χρήση τους.

Αναλυτικότερα τα μεταλλαγμένα τρόφιμα αποτελούνται από ζωοτροφές και προϊόντα που προέρχονται από γονιδιακές μεταλλάξεις που ανήκουν σε άλλα φυτά, ζώα ή ιούς. Η γενετική μηχανική έχει φτάσει στο επίπεδο να μεταφέρει επιλεγμένα γονίδια από το ένα είδος στο άλλο, ακόμη και σε οργανισμούς που δεν συγγενεύουν, δηλαδή, μπορούν να επιτευχθούν διασταυρώσεις που δεν προκύπτουν στην φύση αλλά γίνονται εφικτές μέσω εργαστηριακών τροποποιήσεων. Μέσω των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων θεωρείται ότι εξασφαλίζεται η αυξημένη παραγωγικότητα μιας καλλιέργειας καθώς και η μείωση των αναγκών ψεκασμού και χρήσης λιπασμάτων. Οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί διακρίνονται σε δύο κατηγορίες από πλευράς επικινδυνότητας για την ανθρώπινη υγεία και περιβάλλον. Η πρώτη κατηγορία αφορά την δημιουργία γενετικά τροποποιημένων οργανισμών που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη ερευνών και για την παραγωγή χρήσιμων τεχνολογικών προϊόντων, όπως φάρμακα εμβόλια κτλ. Σε αντίθεση με την δεύτερη κατηγορία που αφορά ΓΤ οργανισμούς με σκοπό την απελευθέρωση τους στην φύση ή σε περιορισμένους χώρους, όπως θερμοκήπια και ιχθυοτροφία. Ενδεικτικά πρέπει να αναφερθεί ότι με την πάροδο των χρόνων, έχουν δημιουργηθεί γενετικά τροποποιημένα φυτά που αντιστέκονται σε ζιζανιοκτόνα και βλαβερούς οργανισμούς.

Οι κίνδυνοι είναι αρκετοί καθώς εκφράζονται ανησυχίες για τις συνέπειες διάφορων καλλιεργούμενων μεταλλαγμένων φυτών στο περιβάλλον. Οι ανησυχίες αυτές αφορούν κυρίως την πιθανότητα να μεταφερθούν γενετικά τροποποιημένα γονίδια σε συμβατικές καλλιέργειες ή σε άγρια είδη φυτών. Για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων , εφαρμόζονται μέτρα που αφορούν την απόσταση ανάμεσα στα χωράφια με γενετικά τροποποιημένα φυτά και σε εκείνα με συμβατικά.

Στις μέρες μας τα μεταλλαγμένα τρόφιμα είναι ασφαλέστερα σε σχέση με το παρελθόν που η διαδικασία εφαρμογής της ασφάλειας τους ήταν αρκετά περίπλοκη. Παρόλα αυτά δεν αργούν να εμφανιστούν διάφοροι προβληματισμοί , όπως ότι με την εισαγωγή συγκεκριμένων τροποποιημένων γονιδίων σε διάφορες τροφές , υπάρχει πιθανότητα να προκληθούν αλλεργικά σοκ σε άτομα με συγκεκριμένες αλλεργίες. Ως προς το περιβάλλον τώρα , μπορούν να υπάρξουν βλάβες σε άλλους οργανισμούς αφού μέσω του αέρα μπορούν να μεταφερθούν μεταλλαγμένα γονίδια σε «φυσικές» εκτάσεις. Κάπου εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι για την εκτροφή των ζώων, οι τροφές που χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα δεν είναι μεταλλαγμένες , με κάποιες εξαιρέσεις στην σόγια , η οποία παραμένει γενετικά τροποποιημένο προϊόν κατά 60 τα εκατό. Στην ελληνική αγορά εξαιτίας αυτού του γεγονότος κυκλοφορούν εκατοντάδες μεταλλαγμένα τρόφιμα επειδή περιέχουν γενετικά τροποποιημένα συστατικά που περιέχονται από ζώα τα οποία έχουν τραφεί με μεταλλαγμένες ζωοτροφές.  Η ανησυχία του καταναλωτή για τους πιθανούς κινδύνους  από την κατανάλωση γενετικά τροποποιημένων τροφίμων έχουν ήδη συζητηθεί αλλά πάντα κάτι υπάρχει για να προστεθεί.

*Φοιτητή στο τμήμα Φυτικής Παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Βόλου