Skip to main content
22 03 2019 | 12:12
του Δημήτριου Αχ. Ντογκούλη
του Δημήτριου Αχ. Ντογκούλη

Μονόδρομος για τη Θεσσαλία το μέλλον της γεωργίας

Η Θεσσαλία χαρακτηρίζεται από τεράστια ποικιλομορφία. Οι ορεινοί όγκοι που την περιβάλλουν, αλλά και οι ενδιάμεσοι, που διαχωρίζουν τη Θεσσαλία, καλυπτόμενοι από περίφημα δασικά οικοσυστήματα, οι πεδιάδες της που διασχίζονται από τον ποταμό Πηνειό, το νησιωτικό σύμπλεγμα των Βορείων Σποράδων αποτελούν μία πανέμορφη εικόνα σε μικρογραφία της Ελλάδας.

Επακόλουθο αποτελεί και η ποικιλομορφία ενασχόλησης των κατοίκων σε ό,τι αφορά τον πρωτογενή τομέα. Ο κύριος παραγωγικός κορμός της Περιφέρειας Θεσσαλίας είναι ο Αγροδιατροφικός τομέας. Τομέας που εμπίπτει στα όρια των θεσμοθετημένων παρεμβάσεων του ΓΕΩΤ.Ε.Ε και αναδεικνύει συγχρόνως την αναγκαιότητα υπεύθυνων και σοβαρών προτάσεων εκ μέρους μας με στόχο την ανάπτυξη της περιοχής.

Είναι γεγονός ότι ιδιαίτερα η Θεσσαλία παρουσιάζει αναπτυξιακή υστέρηση και εξαιρετικά μεγάλο (26,3%) ποσοστό απασχόλησης στον πρωτογενή τομέα σε σύγκριση με το αντίστοιχο υποτριπλάσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και το υποδιπλάσιο της χώρας, ενώ δεν υπήρξαν εξωτερικές επενδύσεις στη Θεσσαλία.

Παρ' όλη λοιπόν την εισροή πόρων μετά από 4 προγραμματικές περιόδους στήριξης, το αποτέλεσμα είναι, μηδενικές έως ανύπαρκτες εξωτερικές επενδύσεις στη Θεσσαλία, μετατροπή του 1/3 του εργατικού δυναμικού της περιοχής, 79.000 αγρότες/κτηνοτρόφοι σε ομάδα δικαίως διαμαρτυρομένων, εξάντληση των υδατικών πόρων με παράλληλη εμμονή σε υδροβόρα συστήματα αγροτικών εκμεταλλεύσεων, δυσανάλογη σε σύγκριση με την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα υστέρηση στην ανάπτυξη του τομέα μεταποίησης των αγροτικών προϊόντων.

Το μικρό κατά την άποψή μας ποιοτικό αποτέλεσμα της κατά τα άλλα ακμαίας ποσοτικής απορρόφησης των κονδυλίων κατά καιρούς θεωρήθηκε επιτυχία. Θεωρήσαμε κατόπιν αυτών ότι το χαμηλό ποιοτικό αποτέλεσμα οφείλονταν στην έλλειψη πολιτικού στόχου για την ανάπτυξη της Θεσσαλίας με αποτέλεσμα αντί πολιτικής να υπάρχει απλώς διαχείριση αναφυομένων προβλημάτων. Χωρίς πολιτικούς στόχους και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ιεράρχηση των προτεραιοτήτων ούτε δυνατότητα αξιολόγησης των αποτελεσμάτων. Επιπλέον δε απαιτείται ποσοτικοποίηση των προτεραιοτήτων. Αυτό αποτελεί και το κεντρικό σημείο των προτάσεών μας προϋπόθεση άνευ της οποίας φοβούμαστε ότι θα υπάρξει μία ακόμη σπατάλη των ενισχύσεων μιας ακόμη ΚΑΠ χωρίς ουσιαστική ανάπτυξη της περιοχής.

Δυστυχώς το κενό της έλλειψης εθνικών πολιτικών στόχων σε ότι αφορά τον αγροδιατροφικό τομέα αφέθηκε να καλυφθεί από την στρεβλή προβολή του πλαισίου εφαρμογής της ΚΑΠ ως εθνικής πολιτικής και ειδικότερα το μέτρο των ενισχύσεων των αγροτικών προϊόντων να μετατραπεί από μέσο σε αυτοσκοπό. Ειδικότερα και σε ό,τι αφορά τον αγροδιατροφικό τομέα στη Θεσσαλία: 

  • Το 23,2% των μεγαλυτέρων επιχειρήσεων της Θεσσαλίας ανήκουν στον κλάδο των τροφίμων
  • Οι επιχειρήσεις του κλάδου τροφίμων και ποτών επιτυγχάνουν το 36,7% του κύκλου εργασιών που πραγματοποιούν οι επιχειρήσεις της Θεσσαλίας
  • Οι επιχειρήσεις του κλάδου τροφίμων και ποτών απασχολούν το 21,7% του παραγωγικού προσωπικού
  • Το 59% των επιχειρήσεων του κλάδου τροφίμων και ποτών είναι εξαγωγικές

Συμπερασματικά, αποδεικνύεται ότι ο κλάδος Τρόφιμα-Ποτά αποτελεί την ατμομηχανή του δευτερογενή τομέα που με τη σειρά του αποτελεί την ατμομηχανή του θεσσαλικού παραγωγικού συστήματος. Αν ληφθεί υπ' όψιν ότι οι συγκεκριμένοι κλάδοι χρησιμοποιούν ως πρώτες ύλες τα πρωτογενώς παραγόμενα προϊόντα από τα οποία ένα μικρό μέρος προορίζεται απευθείας για κατανάλωση η θετική επίδραση αυτών στο σύνολο του παραγωγικού συστήματος γίνεται ακόμη πιο σημαντική.

Έτσι, πρωταρχικής σημασίας στόχοι πρέπει να αποτελέσουν:

  • Ο σχεδιασμός ζωνών προωθούμενων αγροτικών προϊόντων ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της περιοχής. Έτσι θα ποσοτικοποιηθεί και θα συγκεκριμενοποιηθεί γεωγραφικά η προτεινόμενη προτεραιότητα ποιοτικού μοντέλου αγροτικής ανάπτυξης. Κατ' αυτόν λοιπόν τον τρόπο θα παραχθούν τοπικά και κατά τεκμήριο ποιοτικά γεωργικά προϊόντα. Η ποιότητα των αγροτικών προϊόντων πρέπει να χαρακτηρίζεται από το τοπικό του χαρακτήρος τηρουμένων όλων των μετρήσιμων χαρακτηριστικών ποιότητας που έχουν ούτως ή άλλως όλα τα ομοειδή προϊόντα οπουδήποτε και αν παράγονται ανά τον Κόσμο. Μόνον έτσι με την τοπική σφραγίδα είναι δυνατόν να ανταγωνιστούν τα αδιαμφισβητήτως ποιοτικά ομοειδή προϊόντα άλλων περιοχών.
  • Η ενίσχυση επενδύσεων στην παραγωγή προϊόντων με υψηλή διεθνή ζήτηση αλλά και για αγορές με ταχύτατα ανερχόμενη ζήτηση για γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα
  • Η ενίσχυση στην παραγωγή και επεξεργασία μεταποίηση προϊόντων ποιότητας στο πλαίσιο των κατευθύνσεων της νέας ΚΑΠ μέσα και από την ανάδειξη και την αξιοποίηση των παραγωγικών προτερημάτων κάθε περιοχής (Εγγυημένα Παραδοσιακά Προϊόντα προϊόντα, Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης προϊόντα, Προστατευόμενης Γεωγραφικής'Ενδειξης).
  • Η αύξηση της προστιθέμενης αξίας των αγροτικών προϊόντων και τροφίμων με έμφαση στη μεταποίηση την τυποποίηση και την πιστοποίηση του προϊόντος και της μεθόδου παραγωγής του, καθώς και στη διαφοροποίηση προς καινοτόμα προϊόντα και διαδικασίες.
  • Δράσεις ενημέρωσης προώθησης γεωργικών προϊόντων στην εσωτερική αγορά στη EE αλλά και σε τρίτες χώρες
  • Η δημιουργία-εκσυγχρονισμός υποδομών που χρησιμοποιούνται από τον Αγροτικό τομέα
  • Η Βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων αξιοποίηση απορριμμάτων και υποπροϊόντων των γεωργικών και των κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων
  • Η ανάδειξη φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς με ανάπτυξη του τουρισμού της υπαίθρου

Η ανάπτυξη της αλιείας και των αλιευτικών προϊόντων στις περιοχές των Β. Σποράδων αλλά και των άλλων παραθαλασσίων περιοχών αποτελεί ένα αντικείμενο με το οποίο το Επιμελητήριο μας δίνει ιδιαίτερη προσοχή για προώθηση προτάσεων προς την Πολιτεία

Η Θεσσαλία στηρίζονταν ανέκαθεν στην γενικότερη αγροτική παραγωγή. Αποτελεί μονόδρομο για τη Θεσσαλία η Γεωργία να έχει μέλλον. Πρέπει να πεισθούμε όλοι ότι δεν υπάρχουν αγροτικές περιοχές χωρίς μέλλον. Αντίθετα υπάρχουν αγροτικές περιοχές χωρίς σχεδιασμό και προγραμματισμό. Πρέπει επομένως η συγκεκριμενοποίηση της παραγωγικής φυσιογνωμίας της Περιφέρειας να αποτελέσει το βασικό στόχο ανάπτυξης. Μόνον όταν αυτό επιτευχθεί θα υπάρξει βάση σοβαρής πολιτικής εξωστρέφειας με γνωστοποίηση των παραγωγικών δυνατοτήτων της Θεσσαλίας που θα αποτελέσει το δέλεαρ στο εθνικό ευρωπαϊκό και διεθνές επενδυτικό περιβάλλον. Έτσι θα υπάρχει ανάπτυξη της υπαίθρου και ευημερία των Θεσσαλών.

*πρoέδρου του Παραρτήματος Κεντρικής Ελλάδας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε.