Skip to main content
30 08 2016 | 16:07
του Χρήστου Μάρκου
του Χρήστου Μάρκου

Eνότητα - Συναίνεση - Διάλογος με στόχο τη συνεταιριστική ανάπτυξη

Η εκτεταμένη αναταραχή στον αγροτικό χώρο όπως αυτή εκφράσθηκε στις αρχές του χρόνου αφενός μεν απ’ τις παρατεταμένες κινητοποιήσεις και τα διάσπαρτα σ’ όλη τη χώρα μπλόκα των αγροτών και αφετέρου απ’ την απόγνωση και την αγωνία του αγροτικού πληθυσμού για το μέλλον του αγροτικού τομέα θα πρέπει σοβαρά και υπεύθυνα να προβληματίσει κατ’ αρχήν το σύνολο του πολιτικού κόσμου, που έχει σοβαρές ευθύνες για τα αίτια που μας οδήγησαν ως εδώ, την κυβέρνηση που παρά το σύντομο βίο της έχει οδηγήσει με τους χειρισμούς της και την συνολικότερη διαχείριση σε αδιέξοδο το αγροτικό ζήτημα, μα κυρίως θα πρέπει να προβληματίσει τις οργανωμένες δυνάμεις του αγροτικού χώρου και τις συλλογικές τους εκφράσεις και ιδιαίτερα τους συνεταιρισμούς.

Δυστυχώς σ’ αυτήν την κρίσιμη για το μέλλον της αγροτικής οικονομίας, χρονική συγκυρία ο συνεταιριστικός χώρος βρίσκεται υπό κατάρρευση.

Η λάσπη και η συκοφαντία, που εκτοξεύθηκε κατά των συνεταιριστών δεν περιορίστηκε στα πρόσωπα, που ηγούντο των Σ.Ο. αλλά σκοπίμως πέρασε και στους θεσμούς.

Αυτή η προσπάθεια αποδυνάμωσης της συνεταιριστικής ιδέας ακολουθήθηκε από σωρεία πολιτικών παρεμβάσεων και κρατικών περιορισμών (απαράδεκτες τροποποιήσεις στην συνεται-ριστική νομοθεσία, παρεμβατισμοί ασφυκτικοί στην χρηματοδότηση, τραπεζικές υπαναχωρήσεις σε συμφωνημένα κλπ.) που οδήγησαν σειρά Συνεταιριστικών Οργανώσεων στην χρεωκοπία, την διάλυση, τον παροπλισμό.

Η κορυφαία ιδεολογική και πολιτική οργάνωση του χώρου οδηγήθηκε και με δική της ευθύνη αναγκαστικά σε παροπλισμό και σε πολιτική ακινησία.

Οι περισσότερες τριτοβάθμιες κλαδικές οργανώσεις διαλύθηκαν με αποτέλεσμα επιμέρους προϊόντα να αντιμετωπίζουν προβλήματα και το κόστος για τους παραγωγούς να είναι τεράστιο.

Ενώσεις διαλύθηκαν ή μετατράπηκαν σε εμπορικές εταιρείες με προοπτική χρεωκοπίας στο άμεσο μέλλον.

Μπροστά σ’ αυτήν την κατάσταση δυνάμεις αυτόνομες αποστασιοποιημένες απ’ την αντί-ληψη του κομματικού εναγκαλισμού προσπαθούν απεγνωσμένα να ανατρέψουν την προαναφερό-μενη κατάσταση και να βάλουν μια νέα προοπτική για το πιο παραγωγικό κομμάτι της παράλυτης σήμερα ελληνικής οικονομίας.

Αυτή η νέα προοπτική θα πρέπει να σταθμίσει σοβαρά και υπεύθυνα τον ρόλο που οφεί-λουν να διαδραματίσουν στο οικονομικό πεδίο οι ελληνικοί αγροτικοί Συνεταιρισμοί.

Τώρα που η οικονομική κρίση έχει οδηγήσει πάνω από το μισό πληθυσμό της χώρας κάτω από τα όρια της φτώχειας, τώρα που το λουκέτο μπαίνει σε εκατοντάδες μικρές, μεσαίες και μεγάλες επι-χειρήσεις που κάποτε αποτελούσαν την κινητήρια δύναμη της ελληνικής οικονομίας, τώρα που η ανεργία των νέων κυρίως ανθρώπων έχει υποθηκεύσει άγνωστο για πόσο διάστημα ακόμη, την ίδια την υπόσταση της ελληνικής κοινωνίας.

Τώρα διατρανώνουν οι πάντες την ανάγκη μιας εθνικής προσπάθειας για την επανεκκίνηση της οικονομίας.

Και όλοι συμφωνούν, πως η πολυπόθητη αυτή ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ μπορεί να ξεκινήσει μονάχα μέσα απ’ την ανασυγκρότηση της οικονομικής δραστηριότητας του πρωτογενή τομέα και κατά συνέπεια απ’ την μεταποίηση, εμπορία και διανομή του παραγόμενου προϊόντος του.

Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος απαιτείται κατ’ αρχήν η λειτουργία ενός μηχανισμού, που θα σηκώσει στην πλάτη του το βάρος της ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗΣ και κυρίως η επίτευξη του στόχου αυτού εξαρτάται από τις προϋποθέσεις, τους όρους και τις διαδικασίες που καθορίζουν το γενι-κότερο «περιβάλλον» της ελληνικής γεωργίας σήμερα.

Καμία ιδιωτική επιχειρηματική πρωτοβουλία όσο μεγάλη οικονομικά κι αν είναι δεν πρόκειται να δείξει το ανάλογο επενδυτικό ενδιαφέρον για την ανασυγκρότηση του πρωτογενή τομέα μιας και η απόδοση του κεφαλαίου μέσα σ’ αυτή θα είναι και περιορισμένη και αμφίβολη.

Εδώ είναι λοιπόν η μεγάλη πρόκληση για την συνεταιριστική οικονομική δράση.

Εδώ είναι ο «μηχανισμός», που μπορεί να συμβάλλει στην επανεκκίνηση ουσιαστική, αποτελε-σματική με διάρκεια και προοπτική.

Θα ήταν αυταπάτη, αν πιστεύαμε, πως οι συνεταιρισμοί με τη δομή, την οικονομική τους κατά-σταση και την λειτουργία, που παρουσιάζουν σήμερα – πλην ελάχιστων εξαιρέσεων – θα μπο-ρούσαν να σηκώσουν στην πλάτη τους τέτοιο φορτίο. Αλλά κι αν ακόμη είχαν τη δύναμη να το κάνουν, το γενικότερο περιβάλλον περιορίζει την δυνατότητα αυτή.

Επομένως θα πρέπει να επαναπροσδιορισθούν ταυτόχρονα τόσο οι δομές της οργάνωσης και λειτουργίας των συνεταιριστικών επιχειρήσεων όσο και οι συνθήκες που διαμορφώνουν το «περιβάλλον» της γεωργίας σήμερα.

Πως αλλάζει το «περιβάλλον»:

  • Με την έμπρακτη αναγνώριση της αξίας της συνεταιριστικής ιδέας και της συνεταιριστικής επιχειρηματικής δραστηριότητας
  • Με την θεσμοθέτηση σειράς νομοθετημάτων, που θα αποκαθιστούν τις στρεβλώσεις, που υφίστανται σήμερα:
    • στην συνεταιριστική νομοθεσία
    • στον υγιή ανταγωνισμό
    • στην εξάλειψη της παραοικονομίας
    • στην φορολογική πολιτική, που ασκείται
  • Με την χρηματοδότηση των απαραίτητων μεγάλων επενδυτικών σχεδίων, που αφορούν:
    • Το μεγάλο θέμα της γεωργικής γης
    • Το τεράστιας σημασίας ζήτημα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων της χώρας
    • Των στοχευμένων παραγωγικών επενδύσεων αυτών καθ’ εαυτών
  • Με την χρηματοδότηση με όρους ευνοϊκούς, επιλεγμένων αγροτικών εκμεταλλεύσεων για την ανασυγκρότησή τους

Πως μπορεί ο ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ να στηρίξει ουσιαστικά την ανάπτυξη του αγροτικού χώρου:

  • Αυτό μπορεί να γίνει αφού πρώτα κατανοήσει, πως είναι επιχείρηση, που λειτουργεί σ’ ένα σκληρά ανταγωνιστικό περιβάλλον και όχι ως φορέας του ευρύτερου δημόσιου τομέα
  • Θα πρέπει ταυτόχρονα να κατανοήσει, πως το κοινωνικό χαρακτηριστικό της οικονομικής του δραστηριότητας μπορεί να αναδειχθεί από τα κέρδη και τα πλεονάσματα και όχι μέσα απ’ την διαχείριση των συσσωρευμένων ελλειμάτων.
  • Θα πρέπει οι αγρότες – παραγωγοί – μέλη του, να έχουν στην διαχείριση του συνεταιρισμού αναλογική ευθύνη στις αποφάσεις ανάλογα με το ύψος των εισκομιζόμενων προς διαχείριση ποσότητας προϊόντος που παράγουν
  • Θα πρέπει κυρίως να υπάρξει μια βαθιά διαδικασία εκπαίδευσης, γνώσης, κατάρτισης, επιμόρφωσης για τους αγρότες μέλη των Σ.Ο., τις διοικήσεις αυτών και τους κρατικούς παράγοντες που εμπλέκονται.
  • Τέλος θα πρέπει το κράτος να εγγυηθεί συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά, όπου όλοι οι δραστηριοποιούμενοι θα είναι ίσοι απέναντι στο νομικό πλαίσιο που διέπει τα προϊόντα και τους οριζόντιους κανόνες.

Μόνο τότε μπορεί ο συνεταιρισμός να απαντήσει στην μεγάλη πρόκληση της διαρκούς αγροτικής και αγροδιατροφικής ανάπτυξης.

Για να γίνει όμως αυτό απαιτείται απαράβατα και αναγκαία η διασφάλιση της ΕΝΟΤΗΤΑΣ του ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ, η λειτουργία του με βάση την ιστορία και τις αρχές του διεθνούς συνεταιριστικού κινήματος η περιφρούρηση του συνεταιριστικού του χαρακτήρα και κυρίως η υπέρβαση αντιθέσεων μέσα από διαδικασίες εξαντλητικού διαλόγου με στόχο τη συναίνεση και την άλλη προοπτική, την προοπτική της ανάπτυξης και της ευημερίας.

Έχουμε βαθιά υποχρέωση απέναντι στην ιστορία του ελληνικού συνεργατισμού και στην αγωνία του αγροτικού κόσμου της χώρας να διασφαλίσουμε την ΕΝΟΤΗΤΑ, το ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ ΣΤΙΓΜΑ, τις ΑΡΧΕΣ και την ίδια την οντότητα του ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ.

Από το βήμα αυτό καλούμε όλους όσους θέλουν την πραγματική αναγέννηση και την βαθειά μεταρρύθμιση του Σ.Κ. της χώρας μακριά από κοντόφθαλμες προσωποπαγείς και καιροσκοπικές λογικές να συστρατευθούμε μαζί για μια νέα ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ αντάξια της ιστορίας των συνεταιρισμών της χώρας μας.

*προέδρου της ΚΕΟΣΟΕ

Το κείμενο προέρχεται από την εισήγηση του κ. Μάρκου κατά τη σημερινή σύσκεψη του Δ.Σ. της ΚΕΟΣΟΕ