Skip to main content
14 05 2019 | 09:31

Στροφή στην παραγωγή για τις ενισχύσεις της νέας ΚΑΠ, με ετήσιες ή διετείς αξιολογήσεις

Στροφή στην παραγωγή για τις ενισχύσεις της νέας ΚΑΠ, με ετήσιες ή διετείς αξιολογήσεις

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κοινή Αγροτική Πολιτική μετά το 2020, η οποία προτείνει την μετάβαση από μια πολιτική βασισμένη στη συμμόρφωση σε μια πολιτική που θα βασίζεται στις επιδόσεις και θα επικεντρώνεται στις εκροές και τα αποτελέσματα, αναμένεται να απασχολήσει το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ε.Ε. σε σχέση με τα στρατηγικά σχέδια της νέας ΚΑΠ, το οποίο συνεδριάζει σήμερα στις Βρυξέλλες.

Επί του θέματος υπάρχουν διαφορές μεταξύ των κρατών μελών, κυρίως αν θα γίνονται ετήσιες ή διετείς αξιολογήσεις, και οι υπουργοί καλούνται να τοποθετηθούν πάνω σε σχετικό έγγραφο συζήτησης της Προεδρίας το οποίο περιλαμβάνει δύο ερωτήσεις που θα κατευθύνουν τη συζήτηση, το οποίο αναφέρει τα εξής:

Έγγραφο συζήτησης σχετικά με το νέο μοντέλο υλοποίησης για την υπουργική συζήτηση στο Συμβούλιο AGRIFISH στις 14 Μαΐου

Στο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας της 14ης Μαΐου, η Προεδρία θα ήθελε να προτείνει τη διεξαγωγή πολιτικής συζήτησης σχετικά με το νέο μοντέλο υλοποίησης στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ μετά το 2020 (κανονισμός για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ). Με σκοπό την καθοδήγηση της πολιτικής συζήτησης στο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας, η Προεδρία επιθυμεί να προτείνει τις ακόλουθες ερωτήσεις, οι οποίες πρέπει να εγκριθούν από την ΕΕΓ και να εξεταστούν περαιτέρω από τους υπουργούς.

Βασικά ζητήματα του νέου μοντέλου υλοποίησης:

Για την ΚΓΠ μετά το 2020, η Επιτροπή πρότεινε τη μετάβαση από μια πολιτική βασισμένη στη συμμόρφωση σε μια πολιτική που θα βασίζεται στις επιδόσεις και θα επικεντρώνεται στις εκροές και τα αποτελέσματα (το «νέο μοντέλο υλοποίησης»). Η αρχή αυτή υποστηρίχθηκε εν γένει από τα κράτη μέλη.

Οι βασικές συνιστώσες του πλαισίου επιδόσεων του «νέου μοντέλου υλοποίησης» είναι το σύστημα διακυβέρνησης, η ετήσια εκκαθάριση επιδόσεων και η επανεξέταση των επιδόσεων. Ο εκ των προτέρων καθορισμός των ποσών μονάδων στο πλαίσιο των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ είναι καίριας σημασίας για την εκκαθάριση των επιδόσεων. Η αντιστοίχιση των δαπανών με τις δηλωθείσες εκροές (ποσό μονάδας), η αξιολόγηση των συστημάτων διακυβέρνησης, καθώς και η παρακολούθηση της εφαρμογής μέσω της επανεξέτασης της προόδου προς την επίτευξη ετήσιων ορόσημων βάσει δεικτών αποτελεσμάτων αποτελούν βασικά στοιχεία του «νέου μοντέλου υλοποίησης». Ωστόσο, ορισμένα στοιχεία της πρότασης θεωρούνται προβληματικά και απαιτούν περαιτέρω συζήτηση σε επίπεδο ομάδας εργασίας και ΕΕΓ για να καταστεί το νέο σύστημα πιο εφαρμόσιμο.

  • Αναφορά των ορόσημων και επανεξέταση των επιδόσεων:

Η πρόταση της Επιτροπής ορίζει ετήσια επανεξέταση των επιδόσεων συνδεδεμένη με ετήσια ορόσημα με βάση δείκτες αποτελεσμάτων. Πολλά κράτη μέλη έχουν κατακρίνει αυτή την προσέγγιση δεδομένης της πείρας τους από το τρέχον σύστημα επιδόσεων που εφαρμόζεται στην αγροτική ανάπτυξη, υποστηρίζοντας ότι τα ετήσια ορόσημα θα επιφέρουν σημαντικό διοικητικό φόρτο. Επιπλέον, με την ετήσια επανεξέταση των επιδόσεων θα υπήρχε ο κίνδυνος να επιβληθούν κυρώσεις μάλλον στις εσφαλμένες εκτιμήσεις ετήσιων ορόσημων παρά στην πρόοδο της εφαρμογής της ΚΓΠ.

Ως εκ τούτου, η αυστριακή Προεδρία, στις συντακτικές προτάσεις της για τον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΙΓΠ, πρότεινε να αντικατασταθούν τα ετήσια ορόσημα από διετή ορόσημα και η ετήσια επανεξέταση των επιδόσεων από διετή επανεξέταση και να αυξηθεί από 25% σε 35% η πιθανή απόκλιση από τις προγραμματισμένες τιμές-ορόσημο που δεν χρειάζεται αιτιολόγηση, διατηρώντας παράλληλα την ετήσια εκκαθάριση επιδόσεων όπως ορίζεται στον οριζόντιο κανονισμό. Πολλά κράτη μέλη εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την αλλαγή αυτή, ενώ ορισμένα από αυτά ζήτησαν ακόμη μικρότερη συχνότητα υποβολής εκθέσεων και ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό πιθανής απόκλισης.

Υπό τη ρουμανική Προεδρία, οι αντιπροσωπίες επανέλαβαν ότι είναι πρόθυμες να εξετάσουν το προτεινόμενο πλαίσιο επιδόσεων αλλά τόνισαν ξανά την ανάγκη να προχωρήσουμε προς ένα μοντέλο που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες των κρατών μελών. Σε γενικές γραμμές συμφώνησαν με την ανάγκη να αυξηθεί το περιθώριο ανοχής που πρότεινε η Επιτροπή και επανέλαβαν τον προβληματισμό τους όσον αφορά τα ετήσια ορόσημα για ορισμένους τύπους παρεμβάσεων. Διάφορες επιλογές βρήκαν υποστηρικτές, όπως να ελέγχεται η επίτευξη των οροσήμων κάθε δεύτερο έτος (ή μόνο δύο φορές κατά το διάστημα εφαρμογής της πολιτικής) ή να μην καθοριστούν ορόσημα για τα πρώτα έτη.

Ως εκ τούτου, κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας της 28ης Ιανουαρίου 2019, συζητήθηκε το ζήτημα μιας σταδιακής προσέγγισης που θα περιελάμβανε απόκλιση από τους στόχους και υποστηρίχθηκε ευρέως από τους υπουργούς.

Κατόπιν, η ρουμανική Προεδρία, στις συντακτικές προτάσεις της (7485/19) εισηγήθηκε, στο νέο άρθρο 121α να επιτραπεί μεγαλύτερη απόκλιση από τα αντίστοιχα ορόσημα κατά τα πρώτα έτη εφαρμογής χωρίς να χρειάζεται αιτιολόγηση, ξεκινώντας από άνω του 45% για το οικονομικό έτος 2022, 40% για το οικονομικό έτος 2023 και 35% για το 2024 και τα επόμενα οικονομικά έτη. Εντούτοις, η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να εφαρμοστεί μόνο με ετήσια ορόσημα και ετήσια επανεξέταση των επιδόσεων, οπότε η λέξη «ετήσια» θα εμφανίζεται σε αγκύλες όσον αφορά την επανεξέταση των επιδόσεων. Στις γραπτές τους θέσεις και στις προφορικές παρεμβάσεις τους, πολλές αντιπροσωπίες εξακολουθούν να εκφράζουν την ανησυχία τους σχετικά με τον ετήσιο χαρακτήρα τόσο των ορόσημων όσο και της επανεξέτασης των επιδόσεων.

Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων μέχρι σήμερα, η Επιτροπή κατέστησε σαφές ότι θα ήταν δύσκολο να γίνουν αποδεκτά ορόσημα ανά διετία. Η ετήσια επανεξέταση των επιδόσεων όσον αφορά την πρόοδο της εφαρμογής των σχεδίων, με βάση ετήσια ορόσημα, είναι απαραίτητη για τον εντοπισμό και την έγκαιρη αντιμετώπιση πιθανών αδυναμιών. Η Επιτροπή τόνισε επίσης ότι η μη τήρηση της προτεινόμενης απόκλισης του 25% δεν θα οδηγεί αυτόματα σε σχέδιο δράσης, εφόσον τα κράτη μέλη μπορούν να παράσχουν ικανοποιητικές αιτιολογήσεις. Επιπλέον, η Επιτροπή τόνισε ότι, σε περίπτωση που ορισμένα στοιχεία του σχεδίου δεν είναι ρεαλιστικά, θα πρέπει να τροποποιούνται. Ως εκ τούτου, το σχέδιο, συμπεριλαμβανομένων των ορόσημων, μπορεί να τροποποιηθεί, ενδεχομένως με τον αναπροσανατολισμό ορισμένων παρεμβάσεων. Δεδομένου ότι αυτό πρέπει να γίνει εγκαίρως, η ετήσια επανεξέταση των επιδόσεων με βάση ετήσια ορόσημα θα ταίριαζε καλύτερα στο νέο προτεινόμενο σύστημα επιδόσεων, δεσμεύοντας τόσο τα κράτη μέλη όσο και την Επιτροπή.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, θεωρείτε ότι η επανεξέταση των επιδόσεων και τα ορόσημα θαπρέπει να προβλεφθούν σε ετήσια βάση, αντί για διετή (όπως προτείνεται από την αυστριακήΠροεδρία), ώστε να καταστεί δυνατή η εφαρμογή της συμφωνηθείσας προοδευτικής προσέγγισης καιανοχής, όπως ορίζεται στο νέο άρθρο 121α, που θα επιτρέψει την έγκαιρη αντιμετώπιση ενδεχόμενων αδυναμιών στην πρόοδο της εφαρμογής της πολιτικής από τα κράτη μέλη;

  • Καθορισμός ποσών μονάδας για παρεμβάσεις που δεν καθορίζονται με βάση την έκταση ή τα ζώα:

Ο καθορισμός προγραμματισμένων ετήσιων ποσών μονάδας αποτελεί βασικό στοιχείο για την εκκαθάριση των επιδόσεων στο «νέο μοντέλο υλοποίησης», ενώ η επαλήθευση του επιτευχθέντος ετήσιου ποσού μονάδας (αναλογία μεταξύ δαπάνης και εκροών) είναι απαραίτητη για την εκκαθάριση των επιδόσεων.

Ενώ η προσέγγιση αυτή φαίνεται εφικτή για παρεμβάσεις με βάση την έκταση/τα ζώα, για τις οποίες είναι δυνατός ένας σαφής ορισμός και μια συγκεκριμένη διακύμανση των ποσών μονάδας, δεν φαίνεται να είναι κατάλληλη για παρεμβάσεις που δεν καθορίζονται με βάση την έκταση ή τα ζώα, για τις οποίες είναι δυνατός ένας σαφής ορισμός και μια συγκεκριμένη διακύμανση των ποσών μονάδας, δεν φαίνεται να είναι κατάλληλη για παρεμβάσεις που δεν καθορίζονται με βάση την έκταση ή τα ζώα, όπως τα πολυετή σχέδια κλπ. λόγω της φύσης τους, ο καθορισμός προγραμματισμένων ποσών μονάδας με τη μορφή μέσου ποσού στήριξης θα μπορούσε να δημιουργήσει δυσκολίες κατά τον προκαταρκτικό προγραμματισμό της συνολικής διάρκειας του στρατηγικού σχεδίου της ΚΓΠ. Πολλά κράτη μέλη εξέφρασαν την ανησυχία ότι αυτό μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο να πρέπει να δικαιολογούν κάθε έτος κάθε αναντιστοιχία παρέμβασης μεταξύ προβλεπόμενων και πραγματικών ποσών μονάδας και ότι δεν συνάδει με ένα πρακτικό και αποδοτικό σύστημα υποβολής εκθέσεων. Στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας συζητήθηκαν διάφορες επιλογές προκειμένου να επιχειρηθεί να εξευρεθεί μια εφικτή λύση γι’ αυτούς τους τύπους παρεμβάσεων, όπως αυξημένη ευελιξία για την έγκριση των προβλεπόμενων ποσών μονάδας ή χρήση διαφορετικού ποσοτικού στοιχείου που θα αντικαθιστά τα ποσά μονάδας. Η Επιτροπή εξήγησε ότι οι αιτιολογήσεις που θα πρέπει να παρέχουν τα κράτη μέλη σε περίπτωση ενδεχόμενων αναντιστοιχιών θα είναι επαρκείς, αλλά εξέφρασε επίσης ανησυχίες σχετικά με τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί διαφορετικό ποσοτικό στοιχείο που θα αντικαθιστά τα ποσά μονάδας με ένα μέσο ποσοστό στήριξης για αυτά τα είδη παρεμβάσεων. Τόνισε επίσης ότι η αυξημένη ευελιξία για την έγκριση των προβλεπόμενων ποσών μονάδας θα είναι, κατ’ αρχήν, συμβατή με το νέο μοντέλο υλοποίησης, δεδομένου ότι ο τρόπος με τον οποίο θα προσαρμόζονται τα ποσά θα παράσχει μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση, θα αντιμετωπίσει τις ανησυχίες που εκφράστηκαν από τα κράτη μέλη, θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο ως ένα βαθμό και θα αποτελέσει τη βάση για την ετήσια εκκαθάριση των επιδόσεων.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, θεωρείτε αναγκαίο να προβλεφθεί στον κανονισμό κάποια ευελιξίαόσον αφορά τον καθορισμό ετήσιων ποσών μονάδας για τις παρεμβάσεις που δεν καθορίζονται μεβάση την έκταση ή τα ζώα (π.χ. με βάση επιλεγμένες δραστηριότητες), χωρίς να επηρεάζεται ηλειτουργία βασικών στοιχείων του νέου μοντέλου υλοποίησης, όπως η ετήσια εκκαθάριση τωνεπιδόσεων;

Τα θέματα της συνεδρίασης

Όσον αφορά τα υπόλοιπα θέματα της συνεδρίασης, οι υπουργοί θα ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με τις γεωργικές πτυχές της ανακοίνωσης με θέμα «Καθαρός πλανήτης για όλους: στρατηγικό μακρόπνοο όραμα για μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία», κατόπιν παρουσίασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Επίσης, οι υπουργοί θα ενημερωθούν για τα ακόλουθα θέματα:

  • τη δήλωση σχετικά με ένα έξυπνο και βιώσιμο ψηφιακό μέλλον για την ευρωπαϊκή γεωργία και τις αγροτικές περιοχές
  • τις ενέργειες σε συνέχεια της απόφασης του Δικαστηρίου σχετικά με το ρυθμιστικό καθεστώς των φυτών που προκύπτουν από ορισμένες από τις τελευταίες μεθόδους βελτίωσης των φυτών
  • τον κανονισμό για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας