Skip to main content
15 10 2019 | 14:20

Διεθνής Ημέρα της Αγρότισσας η 15η Οκτωβρίου

Διεθνής Ημέρα της Αγρότισσας η 15η Οκτωβρίου

Η Διεθνής Ημέρα Αγρότισσας καθιερώθηκε με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στις 18 Δεκεμβρίου 2007 και γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Οκτωβρίου για να υπενθυμίζει τη συμβολή της γυναίκας στην αγροτική παραγωγή και την αγροτική κοινωνία εν γένει, αλλά και τις προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζει.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία, από την Eurostat δείχνουν ότι οι γυναίκες διαχειρίζονται το 30% περίπου των εκμεταλλεύσεων στην Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι σε απόλυτους αριθμούς οι γυναίκες ξεπερνούν το 42% των παραγωγών. Το πρόβλημα αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο καθώς η προσέλκυση της επόμενης γενιάς των αγροτών της Ευρώπης, αποτελεί βασική πρόκληση. Ο γεωργικός τομέας της Ευρώπης κυριαρχείται από ηλικιωμένο πληθυσμό, ενώ σύμφωνα με τα τρέχοντα στοιχεία, μόνο το 4,9% των αγροτών είναι γυναίκες κάτω των 35 ετών. Δεδομένου ότι το 40% περίπου των γυναικών που εργάζονται στη γεωργία είναι κοντά στην ηλικία των 65 (σε αντίθεση με μόλις 27,6% για τους άνδρες), υπάρχει το ενδεχόμενο το χάσμα των φύλων στη γεωργία να διευρυνθεί τα επόμενα χρόνια. Με βάση μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας, εάν οι γυναίκες παγκοσμίως ελάμβαναν την ίδια εκπαίδευση με τους άντρες, οι αποδόσεις της αγροτικής γης θα αυξάνονταν κατά 22%.

OHE: Η ανεκτίμητη συμβολή των αγροτικών γυναικών στην ανάπτυξη

Ο καθοριστικός ρόλος που διαδραματίζουν οι γυναίκες και τα κορίτσια στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των αγροτικών νοικοκυριών και των κοινοτήτων, τη βελτίωση των βιοτικών πόρων της υπαίθρου και τη γενική ευημερία, αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο. Οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό του γεωργικού εργατικού δυναμικού, συμπεριλαμβανομένης της άτυπης εργασίας, και εκτελούν το μεγαλύτερο μέρος της απλήρωτης φροντίδας και της οικιακής εργασίας σε οικογένειες και νοικοκυριά στις αγροτικές περιοχές. Έχουν σημαντική συμβολή στη γεωργική παραγωγή, στην επισιτιστική ασφάλεια και στη διατροφή, στη διαχείριση της γης και των φυσικών πόρων και στην οικοδόμηση της κλιματικής ανθεκτικότητας.

Ωστόσο, οι γυναίκες και τα κορίτσια στις αγροτικές περιοχές υποφέρουν δυσανάλογα από την πολυδιάστατη φτώχεια. Ενώ η ακραία φτώχεια έχει μειωθεί παγκοσμίως, το 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως που συνεχίζουν να ζουν σε απαράδεκτες συνθήκες φτώχειας είναι σε μεγάλο ποσοστό συγκεντρωμένοι σε αγροτικές περιοχές. Τα ποσοστά φτώχειας στις αγροτικές περιοχές στις περισσότερες περιφέρειες είναι υψηλότερα από εκείνα των αστικών περιοχών. Ωστόσο, η μικρή γεωργία παράγει σχεδόν το 80% των τροφίμων στην Ασία και την υποσαχάρια Αφρική και υποστηρίζει τα μέσα διαβίωσης περίπου 2,5 δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Οι αγρότισσες μπορούν να είναι τόσο παραγωγικοί και επιχειρηματικοί όσο οι άνδρες, αλλά έχουν δυσκολότερη πρόσβαση στην γη, στις πιστώσεις, στις γεωργικές εισροές, στις αγορές και στις αλυσίδες γεωργικών προϊόντων διατροφής υψηλής αξίας.

Τα διαρθρωτικά εμπόδια και τα κοινωνικά πρότυπα που εισάγουν διακρίσεις εξακολουθούν να περιορίζουν τη δύναμη λήψης αποφάσεων και την πολιτική συμμετοχή των γυναικών στα αγροτικά νοικοκυριά και τις κοινότητες. Οι γυναίκες και τα κορίτσια στις αγροτικές περιοχές δεν έχουν ισότιμη πρόσβαση σε παραγωγικούς πόρους και περιουσιακά στοιχεία, δημόσιες υπηρεσίες όπως η εκπαίδευση και η υγειονομική περίθαλψη και οι υποδομές, συμπεριλαμβανομένου του νερού και της αποχέτευσης, ενώ μεγάλο μέρος της εργασίας τους παραμένει αόρατο και απλήρωτο, λόγω της μετανάστευσης των ανδρών. Σε παγκόσμιο επίπεδο, με λίγες εξαιρέσεις, κάθε δείκτης φύλου και ανάπτυξης για τον οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία αποκαλύπτει ότι οι γυναίκες της υπαίθρου είναι σε χειρότερη θέση από τους άνδρες της υπαίθρου και τις αστικές γυναίκες και ότι αντιμετωπίζουν δυσανάλογα τη φτώχεια, τον αποκλεισμό και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε παραγωγικούς και φυσικούς πόρους, ενισχύουν τις υφιστάμενες ανισότητες μεταξύ των φύλων στις αγροτικές περιοχές. Η αλλαγή του κλίματος επηρεάζει διαφορετικά τα περιουσιακά στοιχεία και την ευημερία των γυναικών και ανδρών όσον αφορά τη γεωργική παραγωγή, την επισιτιστική ασφάλεια, την υγεία, το νερό και τους ενεργειακούς πόρους, τη μετανάστευση και τις συγκρούσεις που οφείλονται στο κλίμα και τις φυσικές καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα.

Το κεντρικό θέμα του ΟΗΕ για το 2019: Οι αγρότισσες θωρακίζουν την ανθεκτικότητα του κλίματος

Καθώς ο κόσμος βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, το θέμα του τρέχοντος έτους υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι γυναίκες και τα κορίτσια της υπαίθρου για την οικοδόμηση ανθεκτικότητας στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Αυτή θα είναι μια συζήτηση που αξιοποιεί τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα που πραγματοποιήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, μία στις τρεις γυναίκες απασχολούνται στη γεωργία. Οι γυναίκες συλλέγουν καύσιμα βιομάζας, επεξεργάζονται χειροκίνητα τρόφιμα και αντλούν νερό - το 80% των νοικοκυριών χωρίς σωλήνες νερού στηρίζονται σε γυναίκες και κορίτσια για τη συλλογή νερού. Οι αγρότισσες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των γραμμών μάχης όταν απειλούνται οι φυσικοί πόροι και η γεωργία. Για παράδειγμα, το ένα τέταρτο των συνολικών ζημιών που προκλήθηκαν από τις καταστροφές που συνδέονται με το κλίμα από το 2006 έως το 2016 υπέστη ο γεωργικός τομέας στις αναπτυσσόμενες χώρες, επηρεάζοντας σημαντικά την επισιτιστική ασφάλεια και το παραγωγικό δυναμικό των γυναικών και των κοριτσιών.

Ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για την επίτευξη προόδου στις απειλές που προκαλεί η κλιματική αλλαγή είναι η αντιμετώπιση της ανισότητας των φύλων. Οι ενισχυόμενες γυναίκες έχουν μεγαλύτερη ικανότητα να ανταποκρίνονται στην αλλαγή του κλίματος και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην υιοθέτηση τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, στη διάδοση γνώσεων σχετικά με την κλιματική αλλαγή και στην ανάληψη δράσης.