Skip to main content
23 02 2018 | 12:05

Πόσο αντιπροσωπευτικές είναι οι διεπαγγελματικές οργανώσεις στην Ελλάδα;

Πόσο αντιπροσωπευτικές είναι οι διεπαγγελματικές οργανώσεις στην Ελλάδα;

Στο ερώτημα "πόσο αντιπροσωπευτικές είναι οι διεπαγγελματικές οργανώσεις στην Ελλάδα;" η απάντηση που θα δώσω είναι ξακάθαρα "όχι" για όλες, εκτός ίσως από τη Διεπαγγελματική Πυρηνοκάρπων, που όμως είναι νεοσύστατη, οπότε μένει να δούμε πώς θα λειτουργήσει το σχήμα.

Μέχρι τώρα, η μόνη διεπαγγελματική που λειτουργούσε κανονικά και αποτελεί πρότυπο για τις άλλες είναι η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου και Οίνου. Όμως λειτουργεί κανονικά και χωρίς προβλήματα, επειδή ο κλάδος του κρασιού πάει καλά και έχει να διαχειριστεί ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα-προώθησης των εξαγωγών, το οποίο αποδίδει καρπούς, θεωρείται επιτυχημένο και έτσι είναι όλοι ικανοποιημένοι. Είναι όμως αντιπροσωπευτική; Όχι, καθόλου θα λέγαμε. Αποτελείται κατά 50-50 από τον ΣΕΟ (Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου) και την ΚΕΟΣΟΕ (Κεντρική Συνεταιριστική Ένωση Αμπελοοινικών Προϊόντων), δηλαδή τους ιδιώτες και τους συνεταιριστές οινοποιούς αντίστοιχα. Αυτό σημαίνει ότι μέσα στη Διεπαγγελματική συμμετέχουν μόνο μεταποιητές των οινοστάφυλων (οινοποιοί), δεν υπάρχουν οι αμπελουργοί, ούτε οι έμποροι του κρασιού. Παρ' όλ' αυτά, επειδή οι συνεταιρισμοί αποτελούνται (και) από αμπελουργούς, θεωρείται ότι η ΚΕΟΣΟΕ αντιπροσωπεύει τους αμπελουργούς. Όμως, μετά από τις τελευταίες νομοθετικές πρωτοβουλίες οι μεγάλοι συνεταιρισμοί που απαρτίζουν την ΚΕΟΣΟΕ έχουν είτε κλείσει, είτε βρίσκονται υπό πτώχευση (π.χ. Νέστωρ, ΕΑΣ Πατρών, ΕΑΣ Πεζών) με εξαιρέσεις κυρίως στα νησιά (Santo Wines, ΕΟΣ Σάμου και Α.Σ. Λήμνου). Το αποτέλεσμα είναι η ΚΕΟΣΟΕ να μην αντιπροσωπεύει ούτε το 15% της συγκέντρωσης της παραγωγής οινοσταφύλων σε σχέση με τους ιδιώτες οινοποιούς. Παράλληλα, οι ίδιοι οι αμπελουργοί δεν αισθάνονται ότι τους αντιπροσωπεύει η συγκεκριμένη οργάνωση, η οποία έχει να αλλάξει πρόεδρο για... δεκαετίες.

Όμως, δεν υπάρχουν ομάδες αμπελουργών ή άλλες οργανώσεις για να αντιπροσωπεύσουν τους αμπελουργούς. Επίσης, στην Ελλάδα δεν έχουμε τοπικά συμβούλια για τις ζώνες των ΠΟΠ κρασιών, όπου οι αμπελουργοί θα μπορούν να εκλέγουν απευθείας τους αντιπροσώπους τους, ανάλογα με τον αριθμό στρεμμάτων που κατέχουν σε αμπέλια, όπως γίνεται στη Γαλλία. Αυτό έχει κι άλλες συνέπειες, που έχουν να κάνουν με τον έλεγχο της ποιότητας του ΠΟΠ κρασιού.

Η Διεπαγγελματική Επιτραπέζιας Ελιάς (ΔΟΕΠΕΛ) κάνει σοβαρές προσπάθειες να αναγνωριστεί ως εθνική, αλλά τουλάχιστον δεν ψάχνει ευρηματικά τεχνάσματα για να το κάνει και για να πείσει το υπουργείο. Προς το παρόν, δραστηριοποιείται στην προώθηση της επιτραπέζιας ελιάς στο εξωτερικό και μόλις όλοι οι μεταποιητές και οι παραγωγοί δουν ότι το πρόγραμμα "Olive You" αποδώσει καρπούς, πιστεύω ότι θα σπεύσουν να συμμετέχουν για να της δώσουν την απαραίτητη αντιπροσώπευση και να αναγνωριστεί ως εθνική.

Η Εθνική Διεπαγγελματική Ελαιολάδου ήταν αδρανής τα τελευταία χρόνια, αφού βασικός "βραχίονας" ήταν η ΠΑΣΕΓΕΣ, η οποία ως εκπρόσωπος των αγροτικών συνεταιρισμών έχει βρεθεί σε πλήρες οικονομικό αδιέξοδο, με ορατή την προοπτική να κλείσει για πάντα, αφού ήδη έχει δημιουργηθεί το διάδοχο σχήμα της Νέας ΠΑΣΕΓΕΣ. Έτσι, η ΕΔΟΕ πρόσφατα εξέλεξε νέο διοικητικό συμβούλιο και πρόεδρος ανέλαβε ένα πρόσωπο ουδέτερο, ο πυρηνελαιουργός Μανώλης Γιαννούλης από την Αργολίδα. Τα πιο πολλά μέλη του διοικητικού συμβουλίου (4) προέρχονται από το ΣΕΒΙΤΕΛ, δηλαδή τις βιομηχανίες τυποποίησης ελαιολάδου (Ελαΐς, Μινέρβα κ.ά.), 3 προέρχονται από τη Νέα ΠΑΣΕΓΕΣ, 3 από τον ΣΑΣΟΕΕ (νέα αγροτική οργάνωση συνεταιρισμών, που προήλθε από την διάσπαση της ΠΑΣΕΓΕΣ) και 1 από τους ελαιοτριβείς. Έτσι, αυτό που προκύπτει είναι ότι πάλι ο ΣΕΒΙΤΕΛ θα έχει το "πάνω χέρι", αφού ΣΑΣΟΕΕ και Νέα ΠΑΣΕΓΕΣ δεν προβλέπεται να συμφωνούν στα περισσότερα θέματα, παρόλο που έχουν το ίδιο συμφέρον απέναντι στους τυποποιητές.

Στις δύο υπό αναγνώριση διεπαγγελματικές φέτας, το πρόβλημα αντιπροσωπευτικότητας που προκύπτει είναι εμφανές, καθώς ο κλάδος έχει χωριστεί στα δύο. Εκεί εντοπίζεται και το πρόβλημα από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο δεν μπορεί να προχωρήσει σε αναγνώριση κάποιας από τις δύο οργανώσεις.

Το τι συμβαίνει έχει μείνει στο παρασκήνιο, παρόλες τις προσπάθειες που έχουν γίνει για προσέγγιση των δύο πλευρών. Εξάλλου, δεν υπάρχει άλλο προηγούμενο στην Ευρώπη με δύο διεπαγγελματικές για το ίδιο προϊόν.

Η Διεπαγγελματική Κρέατος κάνει σοβαρές προσπάθειες, ιδιαίτερα από φέτος με την προώθηση του πρόβειου κρέατος και του αιγοπρόβειου γάλακτος. Φαίνεται να έχει την πιο πλήρη σύνθεση από όλες τις άλλες διεπαγγελματικές, καθώς σε αυτή συμμετέχουν οργανώσεις κτηνοτρόφων, βιομηχανίες επεξεργασίας κρέατος, έμποροι κρέατος και κρεοπώλες. Βέβαια, και αυτή η Διεπαγγελματική είναι ακόμα στην αρχή της δράσης της, αλλά η μέχρι στιγμής εξέλιξη είναι θετική.

Αυτό που μένει, για όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, είτε αρνητικές είτε θετικές, είναι να ενεργοποιηθεί η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων, που εποπτεύει τη λειτουργία των διεπαγγελματικών οργανώσεων και να ξεκαθαρίσει ποιες οργανώσεις μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν με βάση την αντιπροσωπευτικότητά τους και ποιες χρειάζονται βελτίωση και σε ποιους τομείς αντιπροσώπευσης.

Πέτρος Αλεξανδρής