Skip to main content
22 04 2016 | 10:27

Αλλαγμένο ψηφίστηκε το άρθρο 32 για τους αναγκαστικούς συνεταιρισμούς

Αλλαγμένο ψηφίστηκε το άρθρο 32 για τους αναγκαστικούς συνεταιρισμούς

Κόντρα μεταξύ του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Βαγγέλη Αποστόλου και του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Νότη Μηταράκη, ξέσπασε χθες στην Ολομέλεια της Βουλής, με αφορμή τη μετατροπή των αναγκαστικών συνεταιρισμών σε πρωτοβάθμιες οργανώσεις. Το αποτέλεσμα, πάντως, των αντιδράσεων όλων των προηγούμενων ημερών για το άρθρο 32 του νομοσχεδίου ήταν να το τροποποιήσει ο κ. Αποστόλου ως εξής:

«Η μετατροπή των αναγκαστικών συνεταιρισμών και των ενώσεών τους σε πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς του παρόντος νόμου πραγματοποιείται με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ύστερα από απόφαση της γενικής τους Συνέλευσης με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και με την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14 και αίτημά τους προς την αρμόδια αρχή ή κατόπιν έκδοσης σχετικής αμετάκλητης καταδικαστικής απόφασης ή προς εφαρμογή εθνικής νομοθεσίας. Η μετατροπή πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και ολοκληρώνεται σε έξι μήνες από την έναρξη ισχύος της απόφασης. Με την παρέλευση του εξαμήνου καταργούνται οι ειδικοί νόμοι που ρυθμίζουν τη λειτουργία των αντίστοιχων αναγκαστικών συνεταιρισμών».

Το παραπάνω απόσπασμα προέρχεται από την ομιλία του κ. Αποστόλου, οπότε για τυχόν λάθη θα πρέπει να διασταυρωθεί με το κείμενο που ψηφίστηκε και θα δημοσιευτεί σε λίγες μέρες.

Το άρθρο 32 όπως είχε διατυπωθεί αρχικά:

«Μετατροπή Αναγκαστικών Συνεταιρισμών

1. Η διαδικασία μετατροπής των αναγκαστικών συνεταιρισμών και των Ενώσεών τους σε ΑΣ του παρόντος νόμου πραγματοποιείται ως εξής:

α) Η Ένωση των αναγκαστικών συνεταιρισμών μετατρέπεται σε ΑΣ του παρόντος νόμου με τη συγχώνευση των αναγκαστικών συνεταιρισμών μελών της, ως εξής:

αα) Λαμβάνονται αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων καθενός από τους αναγκαστικούς συνεταιρισμούς που είναι μέλη της Ένωσης περί συγχώνευσης, καθώς και της γενικής συνέλευσης της Ένωσης περί μετατροπής σε ΑΣ του παρόντος νόμου, με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και με την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14.

ββ) Τα διοικητικά συμβούλια όλων των συγχωνευόμενων αναγκαστικών συνεταιρισμών κα της Ένωσης συντάσσουν το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης – μετατροπής, που περιλαμβάνει τους όρους της συγχώνευσης και την αξία της μερίδας του νέου ΑΣ.

γγ) Τα μέλη των υπό συγχώνευση αναγκαστικών συνεταιρισμών συγκαλούνται σε κοινή γενική συνέλευση, μετά από πρόσκληση των διοικητικών συμβουλίων τους. Η συνέλευση αυτή εγκρίνει το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης – μετατροπής, το καταστατικό του νέου ΑΣ και εκλέγει το προσωρινό διοικητικό συμβούλιο, που προκύπτει από τη συγχώνευση.

β) Όσοι αναγκαστικοί συνεταιρισμοί δεν αποφασίσουν τη συγχώνευσή τους, μετατρέπονται σε ΑΣ του παρόντος νόμου με τροποποίηση του καταστατικού τους για την προσαρμογή τους στον παρόντα νόμο, που εγκρίνεται από το αρμόδιο δικαστήριο, μετά από απόφαση της γενικής τους συνέλευσης που λαμβάνεται με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και με την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14. Οι αποχωρούντες λαμβάνουν την αξία της συνεταιρικής τους μερίδας κατά τους όρους του καταστατικού της Ένωσης εντός δύο (2) ετών από την αποχώρησή τους.

Το νομικό πρόσωπο του ΑΣ που προκύπτει από την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας παραγράφου, είναι καθολικός διάδοχος της Ένωσης και των αναγκαστικών συνεταιρισμών μελών της που συγχωνεύονται - μετατρέπονται και τους υποκαθιστά πλήρως σε κάθε δικαίωμα και υποχρέωση, καθώς και στις εκκρεμείς δίκες, τις οποίες συνεχίζει.

Για τη μετατροπή της παρούσας παραγράφου εφαρμόζονται συμπληρωματικά και αναλογικά οι διατάξεις του άρθρου 24.

2. Η μετατροπή των αναγκαστικών συνεταιρισμών και των Ενώσεών τους σε ΑΣ του παρόντος νόμου πραγματοποιείται με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ύστερα από αίτημά τους προς την αρμόδια αρχή ή σε περίπτωση παραβίασης του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της εθνικής νομοθεσίας. Η μετατροπή πραγματοποιείται, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και ολοκληρώνεται σε έξι (6) μήνες από την έναρξη ισχύος της απόφασης. Με την παρέλευση του εξαμήνου καταργούνται οι ειδικοί νόμοι που ρυθμίζουν τη λειτουργία των αναγκαστικών συνεταιρισμών που μετατράπηκαν.»

Ο διάλογος μεταξύ Αποστόλου και Μηταράκη (από τα πρακτικά της Βουλής)

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (ΝΟΤΗΣ) ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα μιλήσω συγκεκριμένα για το άρθρο 32 του σχεδίου νόμου που ουσιαστικά καταργεί τους αναγκαστικούς συνεταιρισμούς. Πρόκειται για ένα καθεστώς που λειτουργεί εδώ και πολλές δεκαετίες, με θετικά οικονομικά αποτελέσματα για τα μέλη, τους παραγωγούς και την ελληνική οικονομία και το οποίο προβλέπεται ρητά στο Σύνταγμα της Ελλάδας, στο άρθρο 12 παράγραφος 5.

Ο σκοπός της σύστασης αυτών των αναγκαστικών συνεταιρισμών προέκυψε λόγω της ανάγκης προστασίας, πρώτον, των ειδικά εξαιρετικών και μοναδικών προϊόντων της φύσης και, δεύτερον, των ίδιων των παραγωγών.

Ας πάρουμε για παράδειγμα την Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου που ιδρύθηκε το 1938 και κατάφερε, πρώτον, να χαρακτηρίσει τη μαστίχα ως Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης, δεύτερον, να χρηματοδοτήσει επιστημονικά και ερευνητικά προγράμματα, τρίτον, να υλοποιήσει μια αποτελεσματική στρατηγική προώθησης του προϊόντος παγκοσμίως.

Η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου κατάφερε να αναγνωρίσει πρόσφατα τη μαστίχα ως παραδοσιακό φάρμακο από τον αρμόδιο ευρωπαϊκό οργανισμό και να αναδείξει τον πολιτισμό της μαστίχας, καταγράφοντας το προϊόν στον κατάλογο των μνημείων της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Για τους λόγους αυτούς, οι μαστιχοπαραγωγοί βρίσκονται σήμερα στους δρόμους της Χίου και απαιτούν τη διατήρηση του υπάρχοντος καθεστώτος, με μια κινητοποίηση που έχει πάνδημο χαρακτήρα και τη στήριξη όλων των φορέων του νησιού.

Οι παραγωγοί μιλούν για εμπαιγμό και έχουν δίκιο να το κάνουν, καθώς η Κυβέρνηση έρχεται σήμερα χωρίς ουσιαστική αφορμή και ανοίγει τον δρόμο για την κατάργηση της αναγκαστικότητας, αδιαφορώντας για το γεγονός ότι αυτός ο θεσμός δουλεύει και προστατεύει κυρίως τους μικρούς παραγωγούς.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η Νέα Δημοκρατία φυσικά και πιστεύει στην ελεύθερη αγορά. Είναι αντίθετη σε αδικαιολόγητους περιορισμούς. Αναγνωρίζεται, όμως, στην οικονομική θεωρία η έννοια της οικονομικής εξωτερικότητας, που σε ειδικές περιπτώσεις θα ήταν άδικο για τους ίδιους τους παραγωγούς, αν κάποιοι στο μέλλον βρεθούν εκτός αναγκαστικού συνεταιρισμού κι έτσι εκμεταλλευτούν χωρίς κόστος γι’ αυτούς τα κοινά έξοδα προώθησης, πιστοποίησης και διαφήμισης αυτού του ειδικού προϊόντος.

Και η ύπαρξη παραγωγών εκτός συνεταιρισμού θα οδηγούσε σε κατάρρευση αυτές τις δομές. Δεν θα μπορούσαν πλέον να συνάπτουν εμπορικές συμφωνίες, γιατί δεν θα γνώριζαν την ποσότητα μαστίχας που θα έχουν τα επόμενα χρόνια και δεν θα είχαν το κίνητρο να επενδύσουν στην περαιτέρω πιστοποίηση και προώθηση.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κύριε Υπουργέ, θα ήταν πιο τίμιο από τη διάταξη που καλούμαστε να ψηφίσουμε σήμερα να μας έλεγε ξεκάθαρα το Υπουργείο τι θέλει να κάνει με την αναγκαστικότητα και να απαντήσει σε συγκεκριμένες ερωτήσεις.

Ερώτηση πρώτη: Θέλετε την αναγκαστικότητα, ναι ή όχι; Εμείς τη θέλουμε. Η Νέα Δημοκρατία τη θέλει. Όλοι οι φορείς του νησιού τη θέλουν. Οι παραγωγοί της Σάμου τη θέλουν. Οι παραγωγοί της Κοζάνης σάς έστειλαν και σχετική επιστολή και αφήνουν και υπονοούμενα για κυκλώματα διανομής που επιτίθενται με μανία στην αναγκαστικότητα.

Ερώτηση δεύτερη: Τι εννοείτε με αυτή τη διάταξη; Μιλάτε για περίπτωση παραβίασης του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της εθνικής νομοθεσίας, γενικά και αόριστα. Με τη νομοτεχνική βελτίωση που φέρατε κάνετε χειρότερη τη διάταξη, γιατί το «και», όταν έπρεπε να συντρέχουν και οι δύο προϋποθέσεις, το κάνετε διαζευκτικό «ή», δηλαδή «ή το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή η εθνική νομοθεσία». Στο δίκαιο, όμως, της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μιλάτε για μια τελεσίδικη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, κάτι το οποίο θα καταλαβαίναμε όλοι, καθώς προβλέπεται να αναγνωρίζονται οι τελεσίδικες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Όμως, αυτή η διάταξη, όπως είναι γενικόλογη, μπορεί να σημαίνει, παραδείγματος χάρη, μια επιστολή κάποιου υπαλλήλου της Κομισιόν ο οποίος αμφισβητεί κάτι στην εθνική νομοθεσία.

Σας διαφεύγει μια κρίσιμη παράμετρος: Αναγκαστικοί συνεταιρισμοί υπάρχουν και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχουν κερδίσει υποθέσεις στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Γνωρίζω ότι η Ελλάδα έχασε μια πρωτόδικη απόφαση εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και η χώρα μας, κύριε Υπουργέ, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, έχει ασκήσει έφεση και ακόμη περιμένουμε την τελεσίδικη απόφαση.

Μιλάτε, επίσης, για παραβίαση της εθνικής νομοθεσίας. Αυτό, κύριε Υπουργέ, πρέπει να απαλειφθεί. Δεν μπορεί να υπάρχει περίπτωση παραβίασης της εθνικής νομοθεσίας σε κάτι που αναφέρεται ονομαστικά στο Σύνταγμα της Ελλάδας, το οποίο αναφέρει ότι επιτρέπεται στο άρθρο 12 παράγραφος 5 η σύσταση με νόμο αναγκαστικών συνεταιρισμών που αποβλέπουν στην εκπλήρωση σκοπών κοινής ωφελείας. Κατά συνέπεια, η διάταξη είναι γενικόλογη.

Ερώτημα τρίτο: Στην τροπολογία που καταθέσαμε, όπως και στον νόμο που ισχύει ήδη από το 1993, προβλέπεται η μετατροπή των συνεταιρισμών μόνο με δικό τους αίτημα, αλλά με προεδρικό διάταγμα. Είναι ουσιαστική διαφορά, γιατί εδώ εμπλέκεται το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Με τη διάταξη, κύριε Υπουργέ, όπως το βάζετε εσείς, «Γιάννης κερνάει Γιάννης πίνει»! Εσείς θα κρίνετε εάν υπάρχει η γενικόλογη παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, χωρίς να περάσετε από το Συμβούλιο της Επικρατείας; Γιατί βάζετε κοινή υπουργική απόφαση και όχι, όπως ήδη προβλέπεται στον νόμο του 1993, προεδρικό διάταγμα;

Ερώτημα τέταρτο: Μήπως όλα αυτά είναι προσχήματα; Μήπως έχετε ήδη δεσμευθεί απέναντι στους θεσμούς, απέναντι στους δανειστές; Αν είναι, πείτε το ευθέως, να μην κοροϊδευόμαστε σε αυτή την Αίθουσα.

Μιλήσατε στην Επιτροπή που συζητούσαμε προχθές, για δεσμεύσεις και για πιέσεις. Και εμείς δεχόμασταν πιέσεις, αλλά κάποια πράγματα σημαντικά για τον Έλληνα παραγωγό καταφέραμε και τα αφήσαμε στο απυρόβλητο. Εσείς πάλι με τις μάχες που δίνετε, φέρνετε σήμερα στην Εθνική Αντιπροσωπεία να καταργήσετε τους αναγκαστικούς συνεταιρισμούς, ενώ δεν υπάρχει καμμία απόφαση ευρωπαϊκού οργάνου που να το επιβάλλει. Μήπως τελικά οι διαβεβαιώσεις που δίνετε είναι απλώς για το θεαθήναι;

Τελευταία ερώτηση -και συγγνώμη, κύριε Πρόεδρε, για την υπέρβαση- για να τελειώσω: Όταν η χώρα δίνει μια μάχη στο Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όταν το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους έχει κάνει έφεση εναντίον της πρωτόδικης απόφασης, όταν έρχεται η ίδια η Εθνική Αντιπροσωπεία και βάζει στο νομοσχέδιο την υπόνοια ότι μπορεί να παραβιάζουμε το ευρωπαϊκό δίκαιο, μήπως υποθάλπουμε την προσπάθεια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, μήπως αφαιρούμε νομικά εργαλεία, νομικά επιχειρήματα από την ελληνική πλευρά; Διότι θα έρθει ο αντίδικος και θα πει «μα, η ίδια η Βουλή σας, κύριοι, είπε ότι υπάρχει περίπτωση παραβίασης, αφού το βλέπετε και εσείς».

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η Νέα Δημοκρατία έχει καταθέσει μια τροπολογία η οποία στηρίζεται στις θέσεις των ίδιων των παραγωγών, αντικαθιστώντας το άρθρο 32 με κάτι το οποίο θα βοηθήσει τη διατήρηση των αναγκαστικών συνεταιρισμών.

Σας παρακαλώ, κύριε Υπουργέ, αν δεν θέλετε την κατάργηση των αναγκαστικών συνεταιρισμών, όπως λέτε, να εκμεταλλευτείτε την τροπολογία της Νέας Δημοκρατίας, με γενικό αριθμό 335 και ειδικό 38, να τη στηρίξετε και να διατηρήσουμε έναν θεσμό που έχει προσφέρει πάρα πολλά στους παραγωγούς.

Σας ευχαριστώ.

(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας)

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αναστάσιος Κουράκης): Ευχαριστούμε τον κ. Μηταράκη.

Θα δώσουμε τον λόγο τώρα στον κύριο Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τον κ. Αποστόλου, για να πει στο Σώμα τις βουλευτικές τροπολογίες που κάνει δεκτές.

Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ (Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Κύριε Μηταράκη, εσείς να μας απαντήσετε εάν θέλετε την αναγκαστικότητα ή όχι, γιατί, από τη μια μεριά, επιμένετε -και καλά κάνετε, γιατί και εμείς συμφωνούμε- για την αναγκαστικότητα της Χίου. Το έχουμε πολλές φορές και στη Βουλή και πραγματικά αναγνωρίζουμε τη μεγάλη της προσπάθεια και το αποτέλεσμα και θέλω να είμαι ξεκάθαρος απέναντί σας.

Όμως, ενώ επιμένετε για την αναγκαστικότητα της Σάμου, γιατί αντιδράτε, όταν εμείς στο νομοσχέδιο που αφορά τη λειτουργία των συνεταιρισμών βάζουμε ως υποχρέωση την εισκόμιση του 80%;

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ: Δεν αντιδρούμε.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ (Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Δεν αντιδράτε;

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ: Όχι.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ (Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Δεν φωνάζατε διαρκώς γιατί πάτε να υποχρεώνετε τα μέλη να εισφέρουν τα προϊόντα τους τη στιγμή που οι συνεταιρισμοί πρέπει να λειτουργούν ελεύθερα;

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ: Όχι.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ (Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Αυτό έχετε βάλει ως κανόνα σε όλη σας την αντιπολιτευτική διάθεση που δείξατε αυτές τις μέρες.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ: Να ρυθμίζονται με καταστατικό είπαμε.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ (Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Εμείς, λοιπόν, επαναλαμβάνουμε και πραγματικά πιστεύουμε ότι ιδιαίτερα για τη Χίο ακόμη και να μην υπήρχε η αναγκαστικότητα, πάλι για όλον τον κόσμο ο οποίος έχει δείξει απόλυτη εμπιστοσύνη στη συγκεκριμένη λειτουργία, θα συνεχίζονταν τα ίδια αποτελέσματα.

Όμως, και με βάση την τροπολογία που καταθέσατε εσείς και με βάση, βεβαίως, όλη τη διαβούλευση που έχει γίνει ιδιαίτερα αυτήν την περίοδο, θα σας καταθέσω την τροποποίηση της παραγράφου 1 του άρθρου 32, όπως έχει αναριθμηθεί από τις νομοτεχνικές βελτιώσεις.

Το άρθρο 32 αναδιατυπώνεται ως εξής: «Η μετατροπή των αναγκαστικών συνεταιρισμών και των ενώσεών τους σε πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς του παρόντος νόμου πραγματοποιείται με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ύστερα από απόφαση της γενικής τους Συνέλευσης με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και με την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14» -ήταν αυτό που ήθελαν πολλοί, να υπάρχει μια ενισχυμένη, θα έλεγα, κατεύθυνση στο αίτημα- «και αίτημά τους προς την αρμόδια αρχή ή κατόπιν έκδοσης σχετικής αμετάκλητης καταδικαστικής απόφασης ή προς εφαρμογή εθνικής νομοθεσίας. Η μετατροπή πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και ολοκληρώνεται σε έξι μήνες από την έναρξη ισχύος της απόφασης. Με την παρέλευση του εξαμήνου καταργούνται οι ειδικοί νόμοι που ρυθμίζουν τη λειτουργία των αντίστοιχων αναγκαστικών συνεταιρισμών».

Αυτή είναι η οριστική διατύπωση. Αυτή τη διατύπωση καλείται το Σώμα, η ελληνική Βουλή, να αποδεχθεί.