Skip to main content
16 03 2016 | 15:15

Κρυφή μελέτη της Κομισιόν αποκαλύπτει ότι υπάρχουν καλώς και κακώς παραγόμενα βιοκαύσιμα από καλλιέργειες

Κρυφή μελέτη της Κομισιόν αποκαλύπτει ότι υπάρχουν καλώς και κακώς παραγόμενα βιοκαύσιμα από καλλιέργειες

Η Κομισιόν δημοσίευσε με αρκετή καθυστέρηση την μελέτη Globiom για τα βιοκαύσιμα και την έμμεση αλλαγή των χρήσεων γης που προκαλούν, η οποία παρέμεινε κρυφή κατά την περίοδο διαβούλευσης για τους νέους στόχους των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με άξονα το 2030, όπως καταγγέλλουν στελέχη του κλάδου. Σημειώνεται ότι η εν λόγω μελέτη, των 261 σελίδων, ανατέθηκε από την Κομισιόν το 2013 στις εταιρείες Ecofys και IIASA.

Σύμφωνα με τα πορίσματά της, η αυξημένη ζήτηση για αιθανόλη και κυτταρινική βιομάζα μέσω ζαχαρότευτλων μπορεί να καλυφθεί μέσω μικρών αλλαγών στη χρήση γης και χαμηλούς ρύπους από την αλλαγή στη χρήση γης. Επίσης, τονίζεται ότι η ζήτηση για ζαχαρότευτλα με σκοπό την παραγωγή αιθανόλης μπορεί να καλυφθεί χωρίς κάποια επίδραση στις τιμές των τροφίμων, καθώς και ότι οι συμβατικές ενεργειακές καλλιέργειες για αιθανόλη έχουν χαμηλότερη περιβαλλοντική επίδραση από ότι άλλες ενεργειακές καλλιέργειες. Τέλος, σημειώνεται ότι η περιβαλλοντική επίδραση της αλλαγής χρήσης γης μπορεί να περιοριστεί αν χρησιμοποιηθούν εγκατελειμένες εκτάσεις στην Ε.Ε. για την παραγωγή βιοκαυσίμων.

Σχετικά με την ευρωπαϊκή πολιτική, η μελέτη αναφέρει ότι η Κομισιόν επέλεξε τα περασμένα χρόνια μια ουδέτερη στάση απέναντι στα βιοκαύσιμα και αγνόησε το γεγονός ότι διαφορετικές ενεργειακές καλλιέργειες έχουν διαφορετικές επιδράσεις, με αποτέλεσμα να εμποδιστεί η παραγωγή βιοκαυσίμων που θα είχαν πιο θετικά αποτελέσματα στην προστασία του περιβάλλοντος από άλλα.

Ιστορικό

Το 2009, η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την προώθηση της χρήσης ανανεώσιμων καυσίμων στις μεταφορές στις χώρες-μέλη. Σύμφωνα με αυτό, μέχρι το 2020, το 10% της ενέργειας που χρησιμοποιείται στις μεταφορές σε κάθε κράτος μέλος πρέπει να παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως τα βιοκαύσιμα, το βιοαέριο, την αιολική και ηλιακή ενέργεια.

Αλλά το 2012, η Ευρωπαϊκή ​​Επιτροπή έκανε στροφή και ανακοίνωσε μία σημαντική αλλαγή στην πολιτική προώθησης των βιοκαυσίμων από καλλιέργειες, λέγοντας ότι σχεδιάζει να περιορίσει τα βιοκαύσιμα από καλλιέργειες στο 5% των καυσίμων, που χρησιμοποιούνται για τις μεταφορές μέχρι το 2020, προκειμένου να μη μειώνεται η διαθέσιμη ποσότητα αγροτικών προϊόντων για τη διατροφή. Αυτό συνέβη γιατί τα στοιχεία του 2011 έδειξαν ότι τα βιοκαύσιμα που παράγονται από καλλιέργειες τροφίμων παρέχουν περίπου το 4,5% των καυσίμων για τις μεταφορές της ΕΕ. Αυτός είναι ο λόγος που η μεταστροφή της Κομισιόν το 2012 θεωρήθηκε ως μια προσπάθεια να διατηρηθεί το status quo, και να αποτρέψει τα κράτη μέλη από την Ανατολική Ευρώπη, τα οποία έχουν μεγάλες δυνατότητες στην ανάπτυξη βιομηχανιών βιοκαυσίμων, να απειλήσουν τους παραγωγούς από τα παλαιότερα κράτη της ΕΕ.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, χώρες όπως η Ουγγαρία και η Βουλγαρία θα μπορούσαν να ωφεληθούν σε μεγάλο βαθμό αν είχε διατηρηθεί ο στόχος του 10%. Αλλά περιέργως, οι χώρες αυτές παρέμειναν σιωπηλές. Αντ' αυτού, οι παραγωγοί βιοκαυσίμων από τη Δυτική Ευρώπη διαμαρτυρήθηκαν κατά της μεταστροφής του 2012. Πράγματι, πολλοί από αυτούς είχαν γίνει σημαντικές επενδύσεις για την επίτευξη του στόχου του 10%.

Η Επιτροπή υποστήριξε ότι η προώθηση των βιοκαυσίμων οδήγησε σε αυξήσεις των τιμών των τροφίμων στις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς και αλλαγές στη χρήση γης, με αποτέλεσμα την αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Σύμφωνα με τα λόγια των συντακτών της μελέτης Globiom, η έκθεση επιδιώκει «να παρέχει νέες ιδέες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με την έμμεση εκπομπή άνθρακα και των επιπτώσεων της γης που δεσμεύεται στην παραγωγή βιοκαυσίμων, με περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις διαδικασίες παραγωγής και τις επιμέρους πρώτες ύλες από ό, τι είχε γίνει πριν».Η μελέτη καταλήγει σε συγκεκριμένο συμπέρασμα σχετικά με τη χρήση του φοινικέλαιου - ένα θέμα που προσέλκυσε πολλή προσοχή κατά τη συζήτηση για τα βιοκαύσιμα. Υποστηρίζεται ότι ο πιο άμεσος τρόπος για να περιορίσουν τις επιπτώσεις από την αλλαγή της χρήσης γης και τη μείωση των συναφών εκπομπών άνθρακα σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι να σταματήσει η αλματώδης επέκταση των καλλιεργειών για την παραγωγή φοινικελαίου σε Μαλαισία και Ινδονησία.

Στην πραγματικότητα, εάν η ΕΕ ήθελε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη μείωση της επιταχυνόμενης παγκόσμιας ζήτηση που έχει οδηγήσει στην παραγωγή φοινικέλαιου, θα μπορούσε να απαγορεύσει το φοινικέλαιο ως πρώτη ύλη για την παραγωγή βιοκαυσίμων και να περιορίσει τη χρήση του σε άλλους τομείς, όπως τα καλλυντικά, τα προϊόντα ζαχαροπλαστικής και τα τρόφιμα.

Το πιο λυπηρό πάντως απ' όλα είναι ότι η συγκεκριμένη μελέτη κρατήθηκε εν κρυπτώ από την Κομισιόν για τουλάχιστον 10 μήνες και κατά τη διάρκεια της συζήτησης για την επίτευξη των στόχων μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου στην Ε.Ε. κατά την περίοδο 2020-2030. Μάλιστα, δεν δόθηκε στη δημοσιότητα ούτε όταν ευρωβουλευτές κατέθεσαν σχετική ερώτηση προς τον Επίτροπο Ενέργειας, Μ. Κανιέτε.

Κατεβάστε ολόκληρη τη μελέτη στα αγγλικά εδώ