Skip to main content
30 06 2017 | 15:06

Το κόκκινο χρώμα και η πρωιμότητα είναι οι τάσεις που ξεχωρίζουν στα βερίκοκα

Το κόκκινο χρώμα και η πρωιμότητα είναι οι τάσεις που ξεχωρίζουν στα βερίκοκα

Πέρα από τα φετινά «παιχνίδια» του καιρού και του εμπορίου, οι νέες φυτεύσεις στο βερίκοκο είναι μία τάση που ήρθε για να μείνει στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Ελλάδα.

Τη στιγμή που λόγω της ιδιότυπης συμπεριφοράς των Ευρωπαίων εμπόρων οι Ισπανοί παραγωγοί απειλούν ότι θα ξεριζώσουν τα δέντρα τους και οι Έλληνες δηλώνουν ότι οι τιμές με τις οποίες ξεκίνησε να πωλείται το προϊόν τους είναι κάτω του κόστους, οι δύο τάσεις, που προαναφέραμε, πυροδοτούν με επέκταση των δενδρώνων σε στρέμματα και σε περίοδο συγκομιδής.

Μάλιστα, οι νότιες περιοχές της Ελλάδας, με κυρίαρχη την Αργολίδα, θα πρωτοστατήσουν τα επόμενα χρόνια στην πρωιμότητα, κυρίως λόγω του πλεονεκτήματος που έχουν όσον αφορά τις κλιματολογικές συνθήκες. Επίσης, «παλιές» ποικιλίες, όπως η «Διαμαντοπούλου» αναδεικνύονται σε πολύ σταθερούς παίκτες, με αυξημένο κόστος παραγωγής, αλλά δεδομένη πρόσοδο για τον επαγγελματία παραγωγό που θα ασχοληθεί, καθότι ανταποδίδουν σε τιμή.

 Γιατί, όμως, φέτος μιλάμε για τη συμπεριφορά των εμπόρων; Διότι ξεκινώντας από την Χαλκιδική και επεκτεινόμενοι στη συνέχεια στην Αργολίδα, οι έμποροι είχαν προετοιμαστεί να ισχυριστούν ότι φέτος έχουν αυξηθεί τα στρέμματα της καλλιέργειας και κατά συνέπεια θα υπάρξει μεγάλη προσφορά σε βερίκοκα. Κι αυτό γιατί ήθελαν να κρατήσουν τις τιμές παραγωγού στα περσινά χαμηλά επίπεδα.

Από τον Απρίλιο και μετά, όμως, το αφήγημα των εμπόρων έπαψε να ευσταθεί με το πρώτο πλήγμα του ανοιξιάτικου παγετού (27-28 Απριλίου), που επέφερε ζημιές στην παραγωγή του Τυρνάβου και της Βέροιας και γενικότερα στα δέντρα της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας. Το μεγαλύτερο πλήγμα όμως στο εμπόριο βερίκοκων, αλλά και στους παραγωγούς της Ευρώπης, ήταν ο παγετός στα μέσα Απριλίου (νύχτες της 17ης και 18ης) που έπληξε όλες σχεδόν τις χώρες-παραγωγούς. Από το κύμα παγετού γλίτωσαν, παραδόξως, οι πρώιμες ποικιλίες, οι οποίες μάλιστα στα τέλη Μαΐου έδωσαν υπερπαραγωγή, με αποτέλεσμα να υπάρξουν ποσότητες για αποθήκευση στα ψυγεία. Όμως οι ποικιλίες που συγκομίζονται τον Ιούνιο, επλήγησαν κατά το στάδιο της ανθοφορίας, με αποτέλεσμα να υπάρχουν απώλειες σε ορισμένες περιοχές. Μεγάλο πλήγμα υπέστη το βερίκοκο από το χαλάζι τόσο στην Ισπανία όσο και στην Ελλάδα.

Ο Ολλανδός ερευνητής, Ronald Vermeulen, σε έκθεσή του – συνοδευόμενη από αυτοψία – για την κατάσταση των ευρωπαϊκών οπωρώνων μετά τον παγετό του Απριλίου έγραψε ότι οι χώρες που επλήγησαν περισσότερο ήταν το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ελβετία και η Μεγάλη Βρετανία. Στην έκθεση, που έγινε για λογαριασμό της εταιρείας  Fruitmasters, ο ερευνητής αναφέρει ότι τις μεγαλύτερες ζημιές υπέστησαν τα βερίκοκα, τα δαμάσκηνα και τα κεράσια. Γενικότερα, μέχρι τον παγετό του Απριλίου, ο κ. Vermeulen διαπιστώνει ότι οι δενδρώδεις καλλιέργειες παρουσίασαν μεγάλη πρωιμότητα, περίπου 10-15 μέρες, κατά την ανθοφορία σε σχέση με πέρυσι. Το γεγονός αυτό οφείλεται στον ήπιο χειμώνα στη βορειοδυτική Ευρώπη και ήταν «μοιραίο» για τη φετινή σοδειά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, παραγωγοί κάνουν λόγο για απώλειες 60-80% της παραγωγής: «Είδα εντελώς κατεστραμμένους οπωρώνες εξαιτίας της χιονόπτωσης στη νότια Γερμανία και την Ελβετία, όπου έπεσε χιόνι στις 30 Απριλίου και οι αντιχαλαζικές εγκαταστάσεις είχαν καταρρεύσει από το βάρος του χαλαζιού. Ο ανοιξιάτικος παγετός του 2017 στην Ευρώπη θα έχει επίπτωση στην παραγωγή και την ποιότητα των φρούτων και θα διαφέρει από περιοχή σε περιοχή, με ακραίες αντιθέσεις που θα εκτείνονται από εντελώς άδειους οπωρώνες μέχρι κανονικές και καλές αποδόσεις σε περιοχές με αντιπαγετική προστασία».

Στην Ελλάδα το παιχνίδι των τιμών είναι ευκαιριακό

Κι ενώ όλα τα παραπάνω συμβαίνουν στην Ευρώπη, στην Ελλάδα το παιχνίδι κινείται γύρω από το ποια ποικιλία θα πέσει πάνω στην αιχμή της εμπορικής περιόδου. Φαίνεται ότι πριν ακόμα κάνουν την εμφάνισή τους τα «Μπεμπέκου» ξεκίνησε η κατρακύλα των τιμών, ήδη από τη συγκομιδή της ποικιλίας «Τιρύνθου», με τιμές που ξεκίνησαν από τα 0,50 ευρώ το κιλό και ακολούθησαν καθοδική πορεία, μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές.

Βέβαια, ζήτηση από τους εμπόρους σε χαμηλές τιμές, κοντά στα επίπεδα του βιομηχανικού βερίκοκου, που προορίζεται για κομπόστα, υπάρχει μεγάλη. Να θυμίσουμε ότι πέρυσι η τιμή παραγωγού του βιομηχανικού βερίκοκου ήταν 0,32 ευρώ το κιλό κατά μέσο όρο, επίπεδα που επιθυμούν διακαώς να διατηρήσουν οι κονσερβοποιοί και οι έμποροι. Επίσης, το 2015 ήταν 53 λεπτά ανά κιλό.

Κάτω από τα 0,40 ευρώ το κιλό είναι και ο στόχος για τα επιτραπέζια βερίκοκα, έτσι ώστε το κενό στην ευρωπαϊκή αγορά που δημιουργείται φέτος από τις σποραδικές ζημιές, να καλυφθεί από την αύξηση της ελληνικής παραγωγής, που οφείλεται στις νέες φυτεύσεις. Πριν ακόμα υπάρξουν τα προβλήματα από τον καιρό, οι προβλέψεις μιλούσαν για αύξηση της παραγωγής στην Ελλάδα κατά 40% το 2017, αν και το ποσοστό αυτό πλέον περιορίζεται στο 20%, δηλαδή εκτιμάται ότι η ελληνική παραγωγή βερίκοκου θα ξεπεράσει για πρώτη φορά τους 70.000 τόνους.

Βλέποντας αυτές τις εξελίξεις και εκτιμώντας ότι του χρόνου η αγορά μπορεί να μην είναι τόσο ευνοϊκή εφόσον θα μπουν κι άλλα νέα δέντρα στο παιχνίδι, οι παραγωγοί αναζητούν άλλους τρόπους διαφοροποίησης. Ήδη βλέπουμε στα σημεία πώλησης δύο και τρία διαφορετικά είδη (ποικιλίες) βερίκοκου να πωλούνται σε διαφορετικές τιμές και με απόλυτα διαμορφωμένο καταναλωτικό κοινό. Αυτό συμβαδίζει και με τις νέες τάσεις στην Ευρώπη.

Μέχρι και τα μέσα Μαΐου, όπως μας ενημερώνει ο παραγωγός και πρώην πρόεδρος του Συνεταιρισµού Ηραίου, Νίκος Συρίγας, οι λίγες ποσότητες βερίκοκων κινούνταν από 1,60-2,00 ευρώ το κιλό. Όμως, ακολούθησε η συγκομιδή βερίκοκων της επιτραπέζιας ποικιλίας «Τυρίνθου» και η τιμή έπεσε στα 50 λεπτά το κιλό, ενώ το ίδιο διάστημα άλλες χρονιές δεν έπεφτε κάτω από 1 ευρώ το κιλό.

«Μπήκαν στη διεθνή αγορά οι Ισπανοί και οι Ιταλοί με νέες, πιο ανταγωνιστικές ποικιλίες. Οι Έλληνες παραγωγοί πρέπει να εστιάσουν στις όψιμες ποικιλίες (π.χ. Lady Cot, Kioto, Farbaly κ.λπ.) και αυτό γιατί μετά τα «Μπεμπέκου» δεν υπάρχει στην αγορά άλλη διαθέσιμη ποικιλία για να τροφοδοτήσει την εσωτερική και την εξωτερική αγορά. Μην ξεχνάμε ότι από Ιούλιο-Σεπτέμβριο η χώρα μας δέχεται περίπου 40 εκατ. τουρίστες και για να καλυφθεί η ζήτηση αυτή και να έχουμε γκάμα για εξαγωγή πρέπει να στραφούμε στα όψιμα βερίκοκα», καταλήγει ο κ. Συρίγας.

Σκωτσέζικο ντους στην Ισπανία

Λίγο πριν το χαλάζι στη Βαλένθια της Ισπανίας, ο πρόεδρος της ισπανικής ένωσης αγροτών AVA-ASAJA, Cristóbal Aguado, μιλούσε για δυσμενείς προοπτικές στην αγορά των φρούτων και ιδιαίτερα των πυρηνόκαρπων. Τα προβλήματα ξεκίνησαν με ασυνήθιστη αύξηση θερµοκρασίας στα τέλη Απριλίου µε αρχές Μαΐου στην Ισπανία, που οδήγησε αρκετούς παραγωγούς στην αποθήκευση σε ψυκτικούς θαλάµους νέας σοδειάς µε δαµάσκηνα, ροδάκινα, βερίκοκα και νεκταρίνια. Την ίδια ώρα, η κατανάλωση και κατ’ επέκταση η ζήτηση γι’ αυτά τα προϊόντα από τις κύριες ευρωπαϊκές αγορές, ειδικά τη Γερµανία, εκείνο το διάστηµα ήταν αδύναµη λόγω του κρύου καιρού.

Στις αρχές Ιουνίου, που η εµπορική σεζόν βρίσκεται στο φουλ και υπάρχει και ζήτηση βγαίνουν στην αγορά µαζί οι αποθηκευµένες ποσότητες και οι τιµές έχουν πέσει κατά 30% σε σύγκριση µε το ίδιο διάστηµα πέρσι, µε βάση τα στοιχεία του ισπανικού υπουργείου γεωργίας.

Η ισπανική κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει από κοινού να σκεφτούν την εφαρµογή ενός µέτρου απόσυρσης παραγωγής για να αποσυµπιεστεί η αγορά, λένε οι Ισπανοί.

Το φαινόμενο πάντως της στροφής των καλλιεργητών εσπεριδοειδών προς τα βερίκοκα δεν συναντάται μόνο στην Αργολίδα. Στη Βαλένθια της Ισπανίας υπάρχουν πολλοί παραγωγοί πορτοκαλιών, που βλέπουν το προϊόν τους να μένει στα αζήτητα τα τελευταία χρόνια και στρέφονται σε βερίκοκα και άλλα φρούτα. Μάλιστα, σ τις ποικιλίες που διαλέγουν για την αναδιάρθρωση των καλλιεργειών τους κυριαρχούν τα βερίκοκα με κόκκινο χρώμα.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, η φετινή χρονιά, δεν ήταν καλή για τους Ισπανούς, ειδικά όσον αφορά τον καιρό: Χαλάζι τον Σεπτέμβριο του 2016, σφοδρές βροχοπτώσεις τον Δεκέμβριο, χαλάζι και παγετός τον Απρίλιο. Και σα να μην έφταναν όλα αυτά, το πρώτο σαββατοκύριακο του Ιουνίου, το χαλάζι έπληξε δενδροκαλλιέργειες σε μεγάλη έκταση. Η οργάνωση AVA-ASAJA έκανε λόγο για συνολική έκταση 100.000 στρεμμάτων που επλήγη, με όλων των ειδών τα φρούτα και συνολικές ζημιές ύψους 15 εκατ. ευρώ.

Πρώτη δημοσίευση στο "Αgricola" της 25ης Ιουνίου 2017

Πηγή φωτογραφίας: Antoniou Dimitris